Herhangi bir ferdin, partinin, kitlenin veya cemaatin, yabanc? devletlerden herhangi bir devlet ile ili?kisinin bulunmas? mutlak olarak caiz de?ildir. Devletler ile ili?ki, yaln?zca ?slam Devleti taraf?ndan kurulabilir. Zira ümmetin i?lerini fiilen yürütme hakk? yaln?zca devlete aittir. Ümmet ve kitleler ise devleti bu d?? ili?kilerden muhasebe etmelidir.
Madde 182
Evidence
Bu maddenin delili, Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in ?u kavlidir: الإِمَامُ رَاعٍ وَهُوَ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ "?mam [Halife] bir çoband?r ve güttü?ünden mesuldür." [el-Buhari, Abdullah ?bn-u ?mer kanal?yla rivayet etti] ?eriat, i?lerin fiilen ve zorunlu ?ekilde güdülmesi g?revini sadece y?neticiye vermi?tir. Dolay?s?yla ya halife ise insanlar?n biat etmesi yada halifenin veya onun g?revlendirme hakk? verdi?i muavin ve valilerin g?revlendirmesi yoluyla ?eri bir g?revlendirme olmad?kça tebaan?n veya herhangi bir Müslüman?n, y?neticinin i?ini yapmas? helal de?ildir. Fakat biat veya halifenin g?revlendirmesi ile g?revlendirilmeyen bir kimsenin, dahilde veya hariçte ümmetin i?lerinden bir ?eyi gütmeyi yürütmesi helal de?ildir.
Burada gerek delil gerekse üzerine delilin nasbedildi?i vak?a bak?m?ndan bu hükmün aç?klanmas? kaç?n?lmazd?r. Delile gelince; ?eriat otoriteyi, sadece y?neticiye ait k?ld??? gibi insanlar? siyaset etmeyi de sadece y?neticiye ait k?lm??t?r. Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], ??yle buyurmaktad?r: مَنْ كَرِهَ مِنْ أَمِيرِهِ شَيْئًا فَلْيَصْبِرْ عَلَيْهِ، فَإِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ خَرَجَ مِنْ السُّلْطَانِ شِبْرًا فَمَاتَ عَلَيْهِ إِلاَّ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً "Her kim emîrinin bir ?eyinden ho?lanmazsa ona sabretsin. Zira otoriteden bir kar?? ayr?lan hiçbir kimse yoktur ki bu halde ?lürse cahiliye ?lümü ile ?lmemi? olsun." [?bn-u Abbas'?n hadisinden muttefekun aleyh] B?ylece y?neticiye kar?? ç?kmak, otoriteden ç?kmak olarak say?lm??t?r. O halde otoriteye sahip olan y?netici olup onun d???nda bir ba?kas? de?ildir. Yine Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], ??yle buyurmaktad?r: كَانَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ تَسُـوسُـهُمْ الأَنْبِيَاءُ كُلَّمَا هَلَكَ نَبِيٌّ خَلَفَهُ نَبِيٌّ، وَإِنَّهُ لاَ نَبِيَّ بَعْدِي وَسَيَكُـونُ خُلَفَاءُ "?srail o?ullar?, nebiler taraf?ndan siyaset ediliyordu (y?netiliyordu). Bir nebi vefat edince, bir di?er nebi ona halef oluyordu. Art?k benden sonra nebi yoktur. Halifeler olacakt?r." [Ebî Hurayra'n?n hadisinden muttefekun aleyh] Bu hadisin manas?, ey Müslümanlar sizleri siyaset edenler halifelerdir demektir. B?ylece Müslümanlar? kimin siyaset edece?i belirlenmi?tir. Bunun mefhumu ise emirden ba?kas? sultan olamaz ve halifelerden ba?kas? siyaset edemez demektir. Dolay?s?yla bu, tebaay? siyaset etmenin sadece y?neticiye ait olup onun d???ndakilere ait olmad???na dair bir delildir. Ayr?ca Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'in i?i ?uydu ki o, devlet ba?kan? olmas? vasf?yla otoriteyi ve insanlar? siyaset etmeyi kendisine hasreder ve otoritenin veya tebaay? siyaset etme i?lerinden herhangi bir i?i yapacak kimseleri g?revlendiren de oydu. Mesela herhangi bir gazveye ç?kaca?? zaman Medine'de yerini alacak kimseyi g?revlendirir, valileri, kâdileri, zekat amillerini, sular?n da??t?lmas?, meyvelerin takdir edilmesi ve benzerleri gibi herhangi bir maslahatla kaim olacak kimseleri tayin ederdi. ??te bunlar?n hepsi, otoritenin ve insanlar? siyaset etmenin y?neticiye, yani halifeye, halifenin g?revlendirdi?i kimselere, emire ve emirin g?revlendirdi?i kimselere hasredildi?ine dair bir delildir. Otorite, insanlar?n i?lerini zorunlu ?ekilde gütmek oldu?u gibi resulün, [تسوسهم] "onlar? siyaset ediyordu" kavlinde varit olan tebaay? siyaset etmek de insanlar?n i?lerini zorunlu ?ekilde gütmektir. Buna g?re insanlar?n i?lerini zorunlu ?ekilde gütmek, yani y?neticinin sorumlulu?unu yerine getirmesi y?neticiye hasredilmi?tir. Dolay?s?yla bunu ba?kas?n?n yerine getirmesi mutlak olarak caiz de?ildir. Cünkü ?eriat, hem otoriteyi hem de insanlar? siyaset etmeyi halifeye ve halifenin g?revlendirdi?i kimselere vermi?tir. Dolay?s?yla imam?n ve onun g?revlendirdi?i kimselerin d???nda herhangi bir fert, y?netim ve otorite i?leri ile kaim olur ve insanlar? siyaset etme i?ini üstlenirse onun bu fiili, ?eriata muhaliftir dolay?s?yla da bat?ld?r. Bat?l olan her tasarruf ise haramd?r. Bundan dolay? halifenin ve halifenin g?revlendirdi?i kimselerin d???nda, y?neticinin d???nda bir ki?inin y?netim ve otorite i?lerinden herhangi bir i?i yapmas? helal olmaz. Dolay?s?yla insanlar?n i?lerini zorunlu ?ekilde gütme i?ini yürütemez. Yani insanlar? siyaset edemez. Cünkü bu, y?neticinin i?idir ve ba?kas?n?n bunu yapmas? caiz de?ildir.
Delil bak?m?ndan b?yledir. Vak?a bak?m?ndan olana gelince; baz? i?lerin bir gurup taraf?ndan zorunlu ?ekilde yürütülmesi demokratik y?netimin mefhumlar?ndand?r. Zira demokratik y?netim, kurumlardan ibaret olup bunlar?n ba??nda bakanl?k, yani hükümet yer al?r. Ancak hükümetin d???nda baz? i?leri zorunlu ?ekilde yürüten, yani herhangi bir alanda y?netimle kaim olan kimseler de vard?r. Mesela sendikalar vard?r. ?rne?in avukatlar sendikas?, avukatlar?n avukatl?k mesle?i hakk?ndaki i?lerini zorunlu olarak yürütür ve belirli i?lerde onlar üzerinde otoriteye sahip olur. Zira avukatl?k yapmalar?na izin veren, onlar? birtak?m cezalara çarpt?ran ve onlara emekli sand??? hakk? veren odur. Bunlar?n d???nda devletin avukatl?k mesle?i hususunda kendisini g?revlendirdi?i baz? y?netim ve otorite i?lerini yürütmekte olup onun emri aynen bakanl???n emri gibi geçerlidir. Tabipler sendikas? ve di?er sendikalar da b?yledir. Bu, içi?leri aç?s?ndan üzerine delilin odakland??? vak?ad?r. D??i?leri aç?s?ndan olana gelince; baz? demokratik ülkeler, y?netimin d???nda oldu?u halde muhalefet partisine di?er ülkelerle ba?lant? kurma, bu ülkelerle müzakerelerde bulunma, y?netimi devrald???nda uygulamak üzere iki ülke aras?ndaki ili?kilerle alakal? hususlar üzerinde ba?ka devletlerle anla?ma yapma yetkisi hakk? vermektedir. Bu da d??i?leri aç?s?ndan üzerine delilin odakland??? vak?ad?r.
Sendikalar gibi baz? kurumlar?n, zorunlu olarak baz? içi?lerini yürütmesi ve siyasi partiler gibi baz? kurumlar?n zorunlu olarak baz? d??i?lerini yürütmesi olan bu vak?a, ?slam'da mutlak olarak caiz de?ildir. Cünkü otorite ve insanlar? siyaset etme, sadece halifeye veya emîre veya halifenin yada emîrin g?revlendirdi?i kimselere verilmi?tir. ?eriata ayk?r? olmas?ndan dolay? bu kimselerin d???nda bir ba?ka kimsenin tek bir meselede dahi olsa bunlar? yürütmesi helal de?ildir.
Ayr?ca i?leri zorunlu olarak yürütmek, insanlar üzerinde bir velayettir. Velayet ise ya ümmet ile halife veya ümmet ile emîr yada halife ile onu g?revlendirenler veya emîr ile emîri g?revlendirenler aras?nda olmak üzere iki ki?i aras?nda gerçekle?mesi kaç?n?lmaz olan bir akittir. Dolay?s?yla her kim velayet akdi olmadan i?leri yürütmeyi üstlenirse bu üstlenmesi bat?l oldu?u gibi tüm tasarrufu da bat?ld?r. Dolay?s?yla bu, tart??mas?z haramd?r. Dolay?s?yla da i?lerin zorunlu olarak yürütülmesini üstlenmek bat?ld?r. Bundan dolay? ümmet içerisindeki siyasi partilerin ve fertlerin, ümmetin herhangi bir i?ini zorunlu olarak yürütme addedilecek bir hususta herhangi yabanc? bir ülke ile ili?kisi olmas? haramd?r. ??te bu maddenin delili budur.
Burada gerek delil gerekse üzerine delilin nasbedildi?i vak?a bak?m?ndan bu hükmün aç?klanmas? kaç?n?lmazd?r. Delile gelince; ?eriat otoriteyi, sadece y?neticiye ait k?ld??? gibi insanlar? siyaset etmeyi de sadece y?neticiye ait k?lm??t?r. Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], ??yle buyurmaktad?r: مَنْ كَرِهَ مِنْ أَمِيرِهِ شَيْئًا فَلْيَصْبِرْ عَلَيْهِ، فَإِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ خَرَجَ مِنْ السُّلْطَانِ شِبْرًا فَمَاتَ عَلَيْهِ إِلاَّ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً "Her kim emîrinin bir ?eyinden ho?lanmazsa ona sabretsin. Zira otoriteden bir kar?? ayr?lan hiçbir kimse yoktur ki bu halde ?lürse cahiliye ?lümü ile ?lmemi? olsun." [?bn-u Abbas'?n hadisinden muttefekun aleyh] B?ylece y?neticiye kar?? ç?kmak, otoriteden ç?kmak olarak say?lm??t?r. O halde otoriteye sahip olan y?netici olup onun d???nda bir ba?kas? de?ildir. Yine Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], ??yle buyurmaktad?r: كَانَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ تَسُـوسُـهُمْ الأَنْبِيَاءُ كُلَّمَا هَلَكَ نَبِيٌّ خَلَفَهُ نَبِيٌّ، وَإِنَّهُ لاَ نَبِيَّ بَعْدِي وَسَيَكُـونُ خُلَفَاءُ "?srail o?ullar?, nebiler taraf?ndan siyaset ediliyordu (y?netiliyordu). Bir nebi vefat edince, bir di?er nebi ona halef oluyordu. Art?k benden sonra nebi yoktur. Halifeler olacakt?r." [Ebî Hurayra'n?n hadisinden muttefekun aleyh] Bu hadisin manas?, ey Müslümanlar sizleri siyaset edenler halifelerdir demektir. B?ylece Müslümanlar? kimin siyaset edece?i belirlenmi?tir. Bunun mefhumu ise emirden ba?kas? sultan olamaz ve halifelerden ba?kas? siyaset edemez demektir. Dolay?s?yla bu, tebaay? siyaset etmenin sadece y?neticiye ait olup onun d???ndakilere ait olmad???na dair bir delildir. Ayr?ca Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'in i?i ?uydu ki o, devlet ba?kan? olmas? vasf?yla otoriteyi ve insanlar? siyaset etmeyi kendisine hasreder ve otoritenin veya tebaay? siyaset etme i?lerinden herhangi bir i?i yapacak kimseleri g?revlendiren de oydu. Mesela herhangi bir gazveye ç?kaca?? zaman Medine'de yerini alacak kimseyi g?revlendirir, valileri, kâdileri, zekat amillerini, sular?n da??t?lmas?, meyvelerin takdir edilmesi ve benzerleri gibi herhangi bir maslahatla kaim olacak kimseleri tayin ederdi. ??te bunlar?n hepsi, otoritenin ve insanlar? siyaset etmenin y?neticiye, yani halifeye, halifenin g?revlendirdi?i kimselere, emire ve emirin g?revlendirdi?i kimselere hasredildi?ine dair bir delildir. Otorite, insanlar?n i?lerini zorunlu ?ekilde gütmek oldu?u gibi resulün, [تسوسهم] "onlar? siyaset ediyordu" kavlinde varit olan tebaay? siyaset etmek de insanlar?n i?lerini zorunlu ?ekilde gütmektir. Buna g?re insanlar?n i?lerini zorunlu ?ekilde gütmek, yani y?neticinin sorumlulu?unu yerine getirmesi y?neticiye hasredilmi?tir. Dolay?s?yla bunu ba?kas?n?n yerine getirmesi mutlak olarak caiz de?ildir. Cünkü ?eriat, hem otoriteyi hem de insanlar? siyaset etmeyi halifeye ve halifenin g?revlendirdi?i kimselere vermi?tir. Dolay?s?yla imam?n ve onun g?revlendirdi?i kimselerin d???nda herhangi bir fert, y?netim ve otorite i?leri ile kaim olur ve insanlar? siyaset etme i?ini üstlenirse onun bu fiili, ?eriata muhaliftir dolay?s?yla da bat?ld?r. Bat?l olan her tasarruf ise haramd?r. Bundan dolay? halifenin ve halifenin g?revlendirdi?i kimselerin d???nda, y?neticinin d???nda bir ki?inin y?netim ve otorite i?lerinden herhangi bir i?i yapmas? helal olmaz. Dolay?s?yla insanlar?n i?lerini zorunlu ?ekilde gütme i?ini yürütemez. Yani insanlar? siyaset edemez. Cünkü bu, y?neticinin i?idir ve ba?kas?n?n bunu yapmas? caiz de?ildir.
Delil bak?m?ndan b?yledir. Vak?a bak?m?ndan olana gelince; baz? i?lerin bir gurup taraf?ndan zorunlu ?ekilde yürütülmesi demokratik y?netimin mefhumlar?ndand?r. Zira demokratik y?netim, kurumlardan ibaret olup bunlar?n ba??nda bakanl?k, yani hükümet yer al?r. Ancak hükümetin d???nda baz? i?leri zorunlu ?ekilde yürüten, yani herhangi bir alanda y?netimle kaim olan kimseler de vard?r. Mesela sendikalar vard?r. ?rne?in avukatlar sendikas?, avukatlar?n avukatl?k mesle?i hakk?ndaki i?lerini zorunlu olarak yürütür ve belirli i?lerde onlar üzerinde otoriteye sahip olur. Zira avukatl?k yapmalar?na izin veren, onlar? birtak?m cezalara çarpt?ran ve onlara emekli sand??? hakk? veren odur. Bunlar?n d???nda devletin avukatl?k mesle?i hususunda kendisini g?revlendirdi?i baz? y?netim ve otorite i?lerini yürütmekte olup onun emri aynen bakanl???n emri gibi geçerlidir. Tabipler sendikas? ve di?er sendikalar da b?yledir. Bu, içi?leri aç?s?ndan üzerine delilin odakland??? vak?ad?r. D??i?leri aç?s?ndan olana gelince; baz? demokratik ülkeler, y?netimin d???nda oldu?u halde muhalefet partisine di?er ülkelerle ba?lant? kurma, bu ülkelerle müzakerelerde bulunma, y?netimi devrald???nda uygulamak üzere iki ülke aras?ndaki ili?kilerle alakal? hususlar üzerinde ba?ka devletlerle anla?ma yapma yetkisi hakk? vermektedir. Bu da d??i?leri aç?s?ndan üzerine delilin odakland??? vak?ad?r.
Sendikalar gibi baz? kurumlar?n, zorunlu olarak baz? içi?lerini yürütmesi ve siyasi partiler gibi baz? kurumlar?n zorunlu olarak baz? d??i?lerini yürütmesi olan bu vak?a, ?slam'da mutlak olarak caiz de?ildir. Cünkü otorite ve insanlar? siyaset etme, sadece halifeye veya emîre veya halifenin yada emîrin g?revlendirdi?i kimselere verilmi?tir. ?eriata ayk?r? olmas?ndan dolay? bu kimselerin d???nda bir ba?ka kimsenin tek bir meselede dahi olsa bunlar? yürütmesi helal de?ildir.
Ayr?ca i?leri zorunlu olarak yürütmek, insanlar üzerinde bir velayettir. Velayet ise ya ümmet ile halife veya ümmet ile emîr yada halife ile onu g?revlendirenler veya emîr ile emîri g?revlendirenler aras?nda olmak üzere iki ki?i aras?nda gerçekle?mesi kaç?n?lmaz olan bir akittir. Dolay?s?yla her kim velayet akdi olmadan i?leri yürütmeyi üstlenirse bu üstlenmesi bat?l oldu?u gibi tüm tasarrufu da bat?ld?r. Dolay?s?yla bu, tart??mas?z haramd?r. Dolay?s?yla da i?lerin zorunlu olarak yürütülmesini üstlenmek bat?ld?r. Bundan dolay? ümmet içerisindeki siyasi partilerin ve fertlerin, ümmetin herhangi bir i?ini zorunlu olarak yürütme addedilecek bir hususta herhangi yabanc? bir ülke ile ili?kisi olmas? haramd?r. ??te bu maddenin delili budur.