Madde 181

Bu madde, siyaset için bir tan?md?r. Bu tan?m ise tüm insanlar için genel bir tan?md?r. Zira bu, aslen siyasetin vak?as? için bir vas?ft?r. Dolay?s?yla bu, akl?n, do?rulu?un, sultan?n ve tüm insanlar nezdinde farkl?l?k arz etmeyip ayn? manada vak?as? olan benzeri manalar?n tan?m? gibidir. Cünkü bunlar?n vak?as? herkesçe idrak edilmi? olup sadece hükümlerinde ihtilaf etmektedirler. Bunun da ?tesinde bu, siyasetin i?leri gütmek anlam?na gelen Sâse, Yesûsu, Siyâseten maddesinde geçen lügat manas?d?r. Nitekim Kamus-ul Muhit'te ??yle geçmi?tir: "Tebaay? bir siyasetle siyaset ettim. Yani ona emrettim ve onu nehyettim." Bu ise tebaan?n i?lerini emirler ve nehiyler ile gütmektir. Ayr?ca y?neticinin i?i, y?neticinin muhasebe edilmesi ve Müslümanlar?n maslahatlar?na ?nem verilmesi hakk?nda varit olan hadislerin toplam?ndan da bu tan?m istinbat edilir. Mesela Sallallahu Aleyhi ve Sellem'in ?u kavli: مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْتَرْعِيهِ اللهُ رَعِيَّةً فَلَمْ يُحِطْهَا بِنُصْحِهِ إِلاَّ لِمْ يَجِدْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ "Allah'?n bir tebaaya çoban k?l?p onu nasihati ile ku?atmayan hiçbir kimse yoktur ki cennetin kokusunu alm?? olsun." [Muttefekun aleyh ve Ma'kel ?bn-u Yesâr kanal?yla laf?z el-Buhari'ye ait] Ve ?u kavli: مَا مِنْ وَالٍ يَلِي رَعِيَّةً مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَيَمُوتُ وَهُوَ غَاشٌّ لَهُمْ إِلا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ "Müslümanlar?n çobanl???n? üstlenen hiçbir vali yoktur ki onlar? aldatt??? halde ?lüp de Allah cenneti ona haram k?lm?? olmas?n." Ve ?u kavli: سَتَكُونُ أُمَرَاءُ. فَتَعْرِفُونَ وَتُنْكِرُونَ. فَمَنْ عَرَفَ بَرِئَ. وَمَنْ أَنْكَرَ سَلِمَ. وَلَكِنْ مَنْ رَضِيَ وَتَابَعَ" قَالُوا: أَفَلاَ نُقَاتِلُهُمْ؟ قَالَ: لاَ. مَا صَلّوْا "Y?neticiler olacakt?r. Onlar? tan?yacaks?n?z ve reddedeceksiniz. Her kim onlar? tan?rsa beri olur. Her kim onlara kar?? ç?karsa selamette olur. Ancak her kim raz? olur ve tabii olursa (o ba?ka)! Dediler ki: "Onlarla sava?mayal?m m??"Dedi ki: Salat? ikame ettikleri (?slam ile y?nettikleri) sürece, hay?r! [Muslim, Ummü Seleme'den rivayet etti] Ve ?u kavli: وَمَنْ أَصْبَحَ وَهَمُّهُ غَيْرُ اللهِ فَلَيْسَ مِنَ اللهِ فِي شَيْءٍ، وَمَنْ لَمْ يَهْتَمَّ لِلْمُسْلِمِينَ فَلَيْسَ مِنْهُمْ "Her kim Allah'tan ba?ka bir ?eyi dert edinerek sabahlarsa Allah kat?nda hiçbir de?eri yoktur. Her kim de Müslümanlar?n (i?ine) ?nem vermezse onlardan de?ildir." [el-Hakim, el-Mustedrak'ta ?bn-u Mesud Radiyallahu Anh kanal?yla rivayet etti] Ve Cerir ?bn-u Abdullah'tan ??yle dedi?i rivayet edildi: بَايَعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمْ عَلَى: إِقَامِ الصَّلاةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ "Salah? k?lmak, zekat? vermek ve her Müslümana nasihat etmek üzere Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'e biat ettim." [Muttefekun Aley] Ve ??yle dedi?i rivayet edildi: أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمْ قُلْتُ: أُبَايِعُكَ عَلَى الإِسْلامِ، فَشَرَطَ عَلَيَّ: وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ "Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'e gelerek ??yle dedim: "?slam üzere sana biat edece?im. Bunun üzerine bana her Müslümana nasihat etmeyi ?art ko?tu." [el-Buhari, rivayet etti] ?ster y?neticinin y?netimi devralmas? ister ümmetin y?neticiyi muhasebe etmesi ister Müslümanlar?n birbirlerinin maslahatlar?na ?nem vermesi ve onlara nasihat etmesi ile ilgili olsun bu hadislerin hepsinden siyasetin tan?m?n?n ümmetin i?lerini gütmek oldu?u istinbat edilir. Dolay?s?yla bu maddede yap?lan siyasetin tan?m?, ?eri delillerden istinbat edilen ?eri bir tan?m olur.