Madde 178

Bu maddenin delili ?udur ki bunlar, insanlar?n temel maslahatlar?ndan ve menfaatlerinden olmas?d?r. Zira tebaan?n fertlerine hayat sahas?nda gerekli olan hususlar? ??retmek temel maslahatlardand?r. Zira bunda menfaatin celbedilmesi ve mazarrat?n defedilmesi vard?r. Bundan dolay? hem hayat sahas?nda gerekti?i kadar?yla bu maslahatlar? temin etmek hem de tebaan?n fertlerinden bu maslahatlar? yerine getirmeye muktedir olan gerekli kimseleri temin etmek devlete vaciptir. Madem ki bu as?rda ümmetlerin hayat?nda ilk ve orta ??retim, ümmetin tamam? için lüks olmay?p zaruri bir husus haline gelmi?tir o halde temel maslahatlardan oldu?u sürece tebaan?n her bir ferdine, ilk ve orta ??retim merhalelerinde hayat sahas?nda gerekli olan hususlar? yeterince ??retmek devletin üzerine farzd?r. Dolay?s?yla tebaan?n fertlerinden okumak isteyen her ferde yetecek ve hayat sahas?nda gerekli olan hususlar? kar??layacak kadar ücretsiz olarak ilk ve orta ??retim okullar? açmas? devlete vaciptir. Zira Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], kafir esirlerin fidyesini, Müslümanlar?n evlatlar?ndan onuna (okuma-yazma) ??retmek olarak belirlemi?tir. Fidyenin bedeli ise ganimetlerdendir. Bu da halifeye, ganimetleri Müslümanlar?n maslahatlar?na infak etme hakk? vermi?tir. Bu da ??retim harcamalar?n?n ücretsiz olaca??na dair bir delildir.

Yüksek ??retime gelince; ayn? ?ekilde bu da maslahatlardand?r. Dolay?s?yla t?p gibi bunlardan zaruri olanlar? ilk ve orta ??retim gibi devletin ücretsiz olarak temin etmesi vaciptir. Cünkü bunda menfaatin celbedilmesi ve mazarrat?n defedilmesi vard?r. Dolay?s?yla t?p, ?eriat?n devlete vacip k?ld??? hususlardand?r. Fakat edebiyat gibi bunlardan lüks olanlar? ise paras? olmas? durumunda temin etmelidir.

Hakeza ilk ve orta ??retimin yan? s?ra yüksek ??retimden ümmet için zaruri olanlar?n hepsi Beyt-ul Mâl'?n ücretsiz olarak kar??lamas? vacip olan maslahatlardan say?l?r.