Madde 172

Bu iki maddenin vak?as? ?udur ki ??retim siyasetinin manas?, bilgilerin esas? üzerine verildi?i kaide veya kaidelerdir. ??retimin gayesi ise bilgilerin verilmesinden amaçlanan hedeftir. Dolay?s?yla ??retim siyaseti, üzerine bina edilen esast?r. ??retimin gayesi ise gerçekle?tirilmesi hedeflenen maksatt?r. Dolay?s?yla ??retim siyaseti, tedris konular?yla ili?kili olup ??retimin gayesi ise tedris y?ntemleriyle ili?kilidir. ?nsan?n vak?as? ise ya ?eyleri ve fiilleri idrak eder onlar hakk?nda yarg?da bulunur yada ?eyleri ve filleri idrak eder ve bunlara meyleder. Bu iki hususun d???na ç?kmaz. Bilginin vak?as? ise ya fiiller ve ?eyler hakk?nda yarg?da bulunmas? için akl?n geli?imine d?nük bilgilerdir yada fiillerin ve ?eylerin zat? hakk?ndaki akl?n faydaland??? bilgilerdir. Bu iki hususun d???na ç?kmaz. ?slam ise ?slam akidesini, Müslüman?n hayat?n?n esas? k?lm??t?r. Dolay?s?yla onu, fikirlerinin esas? k?ld??? gibi meyillerinin de esas? k?lm??t?r. Fikri harekete geçiren Kuran ayetleri ve resulün hadisleri ise onu, yani fikri ancak Allah'a iman için harekete geçirmi?tir. Allahuteala'n?n ?u kavli: وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ "G?klerin ve yerin yarat?l??? hakk?nda derin derin dü?ünürler." [Al-i ?mrân 191] Resulün ?u kavli gibi: تَفَكُّرْ سَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ عِبَادَةِ سَنَةٍ "Bir saat tefekkür etmek, bir sene ibadet etmekten daha hay?rl?d?r." [Tefsir-ul Kurtubi] Keza meyilleri zikreden Kuran ayetleri ve resulün hadisleri ise bunlar? ancak ?slami akide ile mukayyet olan meyiller olarak zikretmi?tir. Allahuteala'n?n ?u kavli: قُلْ إِنْ كَانَ آبَاؤُكُمْ "De ki: E?er babalar?n?z…" [et-Tevbe 24] Ta ki ?u kavline kadar: أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنْ اللَّهِ وَرَسُولِهِ "Size Allah ve resulünden daha sevimli ise…" Aleyhi's Salatu ve's Selam'?n ?u kavli gibi: لاَ يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى أَكُونَ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ وَالِدِهِ وَوَلَدِهِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ "Ben kendisine babas?ndan, çocu?undan ve tüm insanlardan daha sevimli olmad?kça sizden biriniz iman etmi? olmaz. " [Enes'in hadisinden Muttefekun aleyh] Bundan dolay? Müslüman?n fiiller ve ?eyler hakk?ndaki yarg?s?n?n ?slami akide esas?na bina edilmi? olmas? kaç?n?lmaz oldu?u gibi fiillere ve ?eylere d?nük meyli de ?slam akidesi esas?na bina edilmi? olmas? kaç?n?lmazd?r. Madem ki bilgiler, hem ?eyler hakk?nda yarg?da bulunmas? bak?m?ndan Müslüman?n akliyetini hem de ?eylere meyli bak?m?ndan nefsiyetini olu?turmaktad?r o halde bu bilgilerin tamam?n?n ?slam akidesine bina edilmi? olmas? kaç?n?lmazd?r. ?ster akl?n geli?imi için al?nan bilgiler olsun isterse filler ve ?eylerden faydalanmak için al?nan bilgiler olsun fark etmez. Yani Müslüman?n akliyetini olu?turan bilgilerin ?slam akidesine bina edilmi? olmas? kaç?n?lmaz oldu?u gibi nefsiyetini olu?turan bilgilerin de ?slam akidesine bina edilmi? olmas? kaç?n?lmazd?r. Bu esasa g?re ??retim siyasetinin ?slami akliyeti ve ?slami nefsiyeti olu?turan olmas? kaç?n?lmazd?r. Dolay?s?yla ??retim siyaseti, aslen bilginin vak?as?ndan, fikre ve meyillere ili?kin ayetlerin toplam?ndan ve bunlar?n bilginin vak?as?na indirgenmesinden istinbat edilmi? olup 171. madde bu delile binaen konmu?tur.

172. maddeye gelince; bu madde, gerek hicretten ?nce Mekke'de olsun gerekse hicretten sonra Medine'de olsun Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'in Müslümanlara y?nelik ??retimindeki fiillerinden al?nm??t?r. Zira Aleyhi's Salatu ve's Selam, Müslümanlara y?nelik ??retimden her birinin akliyeti ve nefsiyeti, yani fiillere ve ?eylere y?nelik yarg?lar? ve meyilleri ile birer ?slami ?ahsiyet olmalar?n? hedeflemekteydi. Onlara hayat i?lerini tedavi eden hükümleri ??retmesinin yan? s?ra Allah'?n r?zas?n? talep etme, izzet, hidayeti insanlar aras?nda yayma sorumlulu?unu üstlenme, etkin y?ntem ve üretken üsluplarla onlar? ?slam hidayetine erdirme gibi yüce de?erleri de ??retmekteydi. Allahuteala, ??yle buyurdu: ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ "Sen, Rabbinin yoluna hikmet ve güzel ??üt ile ça??r ve onlarla en güzel ?ekilde mücadele et!" [en-Nahl 125] Keza onlara Kuran'? ezberletiyor, ?slam hükümlerini ??retiyor, emirlere ittiba etmeyi ve nehiylerden kaç?nmay? benimsetmesinin yan? s?ra ticaret, ziraat ve sanat gibi geçimleri için gerekli olan ?eyleri de ??renmelerini mubah k?l?yordu. ??te ?slami ?ahsiyeti olu?turan ve hayat i?leri için gerekli olan bilgileri ona mubah k?larak bu bilgilerle donanmas?na imkan veren resulün bu fiilleri, bu maddenin delilidir.