Hayat i?leriyle ilgili her türlü ilmi laboratuarlar kurmak tebaan?n tüm fertlerinin hakk?d?r. Bizzat devletin de böyle laboratuarlar kurmas? laz?md?r.
Madde 162
Evidence
?lmi laboratuarlar, insanlar?n ??rendi?i bir ilim olman?n ?tesine geçmez. Allah [Subhânehu ve Te'alâ], ilmi mutlak olarak mubah k?lm??t?r. Allahuteala, ??yle buyurmu?tur: اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ "Yaratan Rabbinin ad?yla oku." [el-Alak 1] Ve ??yle buyurmu?tur: عَلَّمَ الإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ "O, insana bilmedi?i ?eyleri ??retti." [el-Alak 5] Yine Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], ??yle buyurmu?tur: مَنْ يُرِدْ اللَّهُ بِهِ خَيْراً يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ "Allah, her kimin hakk?nda hay?r dilerse onu dinde fakih k?lar." [Muaviye kanal?yla muttefekun aleyh] el-Buhari, kesinlik siygas? ile ta'lik olarak ?u hadisi rivayet etmi?tir: وَإِنَّمَا الْعِلْمُ بِالتَّعَلُّمِ "?lim, ancak ??renmekle olur." el-Haf?z, el-Feth'te, bu hadisin ayn? ?ekilde merfu hadis oldu?unu s?ylemi?tir.
??te bu deliller, aslen ilmin mubah oldu?una delalet etmektedir. Zira Allahuteala'n?n, [اقْرَأْ] "oku" kavli, genel olup her ?eyin okunmas?n? kapsar. Yine, [عَلَّمَ الإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ] "O, insana bilmedi?i ?eyleri ??retti." kavli genel olup her ilmi kapsar. Yine resulün, [إنما العلم] "?lim ancak…" kavli, elif lam tak?s? alm?? cins bir isimdir. Dolay?s?yla amm laf?zlardand?r. ??te tüm bunlar, hem her ?eyi ??renmenin hem de her ilmin mubah oldu?una delalet etmektedir. Zira delillerin genel olmas?, ilmin mutlak olarak mubah oldu?una delalet etmektedir. Buna g?re tebaan?n her bir ferdi, herhangi bir ilmi ??renmeyi ve ilmi bilgilere ve hakikatlere ula?mak için gerekli araçlar? edinmeyi talep etme hakk?na sahiptir. Dolay?s?yla her fert, uygun g?rdü?ü laboratuar? kurabilir ve laboratuar kurmak isteyen bir kimseye yard?m edebilir.
Bu laboratuarlar, birer ferdi mülkiyet olup kamu mülkiyeti veya devlet mülkiyeti de?ildir. Ancak herhangi gerçek bir ki?inin, yani herhangi bir ferdin sahip oldu?u gibi devletin de tüzel bir varl?k olmas? vasf?yla bu ferdi mülkiyete sahip olmas? caizdir. Devletin ona sahip olmas?, onu bir devlet mülkiyeti haline getirmez. Bilakis ferdi mülkiyet olarak kalmaya devam eder. Ancak devletin mülk edindikleri, ferdi mülkiyet olmakla birlikte onun mülklerinden bir mülk haline gelir. Devlet, laboratuarlar? kurarken bunu ancak i?leri g?zetmek ve Allah'?n kendisine vacip k?ld??? farz? yerine getirmek bak?m?yla yapar. Bu farz ise ilmi laboratuarlar da dahil ilmin icat edilmesidir.
??te bu deliller, aslen ilmin mubah oldu?una delalet etmektedir. Zira Allahuteala'n?n, [اقْرَأْ] "oku" kavli, genel olup her ?eyin okunmas?n? kapsar. Yine, [عَلَّمَ الإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ] "O, insana bilmedi?i ?eyleri ??retti." kavli genel olup her ilmi kapsar. Yine resulün, [إنما العلم] "?lim ancak…" kavli, elif lam tak?s? alm?? cins bir isimdir. Dolay?s?yla amm laf?zlardand?r. ??te tüm bunlar, hem her ?eyi ??renmenin hem de her ilmin mubah oldu?una delalet etmektedir. Zira delillerin genel olmas?, ilmin mutlak olarak mubah oldu?una delalet etmektedir. Buna g?re tebaan?n her bir ferdi, herhangi bir ilmi ??renmeyi ve ilmi bilgilere ve hakikatlere ula?mak için gerekli araçlar? edinmeyi talep etme hakk?na sahiptir. Dolay?s?yla her fert, uygun g?rdü?ü laboratuar? kurabilir ve laboratuar kurmak isteyen bir kimseye yard?m edebilir.
Bu laboratuarlar, birer ferdi mülkiyet olup kamu mülkiyeti veya devlet mülkiyeti de?ildir. Ancak herhangi gerçek bir ki?inin, yani herhangi bir ferdin sahip oldu?u gibi devletin de tüzel bir varl?k olmas? vasf?yla bu ferdi mülkiyete sahip olmas? caizdir. Devletin ona sahip olmas?, onu bir devlet mülkiyeti haline getirmez. Bilakis ferdi mülkiyet olarak kalmaya devam eder. Ancak devletin mülk edindikleri, ferdi mülkiyet olmakla birlikte onun mülklerinden bir mülk haline gelir. Devlet, laboratuarlar? kurarken bunu ancak i?leri g?zetmek ve Allah'?n kendisine vacip k?ld??? farz? yerine getirmek bak?m?yla yapar. Bu farz ise ilmi laboratuarlar da dahil ilmin icat edilmesidir.