Harama götürece?i zann? galip olursa, harama götüren vesile haramd?r. Harama götürmesinden korkuluyorsa haram olmaz.
Madde 15
Evidence
Bu maddenin delili; Allahuteala’n?n ?u kavlidir: وَلا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ “Allah'tan ba?kas?na tapanlara s?vmeyin. Sonra onlar da Allah'a s?verler.” [el-Enam 108] Kafirlere s?vmek, mübahlardand?r. Allah, Kur’an’da onlara s?vmü?tür. Ancak bu s?vmenin Allah’a s?vmeye g?türece?i zann? galip olursa haram olur. Cünkü Allah’a s?vmek, caiz de?ildir haramd?r ve haram?n da ?tesindedir. Buradan da [الوسيلة إلى الحرام حرام] “Harama g?türen vesile haramd?r” ?eri kaidesi istinbat edilmi?tir. Ancak bu vesilenin haram olmas? için onun harama g?türece?i zann? galip olmas? gerekir. Cünkü onlar?n putlar?na s?vmenin haram olmas?, Allah Subhânehu’ya s?vmeye g?türecek olmas? sebebiyledir. Bu da [فَيَسُبُّوا] kelimesindeki fâ-i sebebiyyenin kullan?lmas? yüzündendir. E?er herhangi bir ?eri hükümdeki zann? galip gibi onlar?n putlar?na s?vme sebebiyle Allah’a s?vmenin has?l olaca?? zann? galip olmazsa “fâ” harfinin kullan?lmas?n?n sebebiyete dolay?s?yla haraml?l??a dair bir delaleti olmaz. Dolay?s?yla kad?n?n peçesiz (yüzü aç?k) olarak d??ar?ya ç?kmas?n?n fitneye g?türece?inden korkulmas? gibi sadece harama g?türece?inden korkulmas? gibi bu vesilenin harama g?türece?i zann? galip olmazsa bu tür bir durumda haram olmaz. Cünkü g?türece?inden korkulmas? haraml?l?k için yeterli de?ildir. Bu maddenin delili i?te budur.
?u kaide de bu kaide gibidir: Mübah olan bir ?eyin kollar?ndan bir kol bir zarara g?türürse sadece bu kol haram k?l?n?r ve o ?ey mübah olarak kal?r. Cünkü Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]’den rivayet edildi?i üzere Hicr mevkiinden geçerken oraya konaklam??, insanlar onun kuyusundan su alm??lar ve yola dü?tüklerinde Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], ??yle demi?tir: لاَ تَشْرَبُوا مِنْ مَائِهَا شَيْئاً، وَلاَ تَتَوَضَّؤُوا مِنْهُ لِلْصَّلاَةِ، وَمَا كَانَ مِنْ عَجِينٍ عَجَنْتُمُوهُ فَاعْلِفُوهُ الإِبِلَ وَلاَ تَأْكُلُوا مِنْهُ شَيْئاً، وَلاَ يَخْرُجَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ إِلاَّ وَمَعَهُ صَاحِبٌ لَهُ “Onun suyundan bir damla dahi içmeyin, salâh için ondan abdest almay?n, onun suyu ile yo?urdu?unuz bir hamur varsa deveye yedirin ondan hiçbir ?ey yemeyin, sizden biriniz yan?nda bir arkada?? olmadan gece d??ar? ç?kmas?n.” [?bn-u Hi?am Sîret’te ve ?bn-u Hibban es-Sikat’ta rivayet ettiler] Oysa suyu içmek mübaht?r. Ancak Semud kuyusunun oldu?u suyun kollar?ndan olan bu kol zarara g?türmesinden dolay? Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], onu haram k?lm??t?r. Ancak su, mübah olarak kalmaya devam etmi?tir. Keza bir ki?inin yan?nda bir arkada?? olmadan gece d??ar? ç?kmas? mübaht?r. Ancak bu ordudan birisinin bu gecede o mekanda d??ar? ç?kmas? zarara g?türece?inden dolay? Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem] bunu haram k?lm??t?r. Bunun d???nda bir ki?inin bir arkada?? olmadan gece d??ar? ç?kmas? mübah olarak kalmaya devam etmi?tir. ??te bu, mübah?n bir kolu zarara g?türdü?ünde sadece bu kolun haram olaca??n?n ve ?eyin kendisinin mübah olarak kalmaya devam edece?inin delilidir.
?u kaide de bu kaide gibidir: Mübah olan bir ?eyin kollar?ndan bir kol bir zarara g?türürse sadece bu kol haram k?l?n?r ve o ?ey mübah olarak kal?r. Cünkü Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]’den rivayet edildi?i üzere Hicr mevkiinden geçerken oraya konaklam??, insanlar onun kuyusundan su alm??lar ve yola dü?tüklerinde Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], ??yle demi?tir: لاَ تَشْرَبُوا مِنْ مَائِهَا شَيْئاً، وَلاَ تَتَوَضَّؤُوا مِنْهُ لِلْصَّلاَةِ، وَمَا كَانَ مِنْ عَجِينٍ عَجَنْتُمُوهُ فَاعْلِفُوهُ الإِبِلَ وَلاَ تَأْكُلُوا مِنْهُ شَيْئاً، وَلاَ يَخْرُجَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ إِلاَّ وَمَعَهُ صَاحِبٌ لَهُ “Onun suyundan bir damla dahi içmeyin, salâh için ondan abdest almay?n, onun suyu ile yo?urdu?unuz bir hamur varsa deveye yedirin ondan hiçbir ?ey yemeyin, sizden biriniz yan?nda bir arkada?? olmadan gece d??ar? ç?kmas?n.” [?bn-u Hi?am Sîret’te ve ?bn-u Hibban es-Sikat’ta rivayet ettiler] Oysa suyu içmek mübaht?r. Ancak Semud kuyusunun oldu?u suyun kollar?ndan olan bu kol zarara g?türmesinden dolay? Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], onu haram k?lm??t?r. Ancak su, mübah olarak kalmaya devam etmi?tir. Keza bir ki?inin yan?nda bir arkada?? olmadan gece d??ar? ç?kmas? mübaht?r. Ancak bu ordudan birisinin bu gecede o mekanda d??ar? ç?kmas? zarara g?türece?inden dolay? Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem] bunu haram k?lm??t?r. Bunun d???nda bir ki?inin bir arkada?? olmadan gece d??ar? ç?kmas? mübah olarak kalmaya devam etmi?tir. ??te bu, mübah?n bir kolu zarara g?türdü?ünde sadece bu kolun haram olaca??n?n ve ?eyin kendisinin mübah olarak kalmaya devam edece?inin delilidir.