Müslümanlardan, Beyt-ul Mâl masraflar?n? kar??lamak için ?eriat?n al?nmas?n? caiz gördü?ü vergi al?n?r. ?u ?artla ki marufa göre mal sahibine b?rak?lmas? gereken ihtiyaçlardan fazla bulunan k?s?mlardan al?nmal? ve bunun, devletin ihtiyaçlar?n? gidermeye yetip yetmedi?i gözetilmelidir.
Madde 146
Evidence
Bu maddede üç husus vard?r: Birincisi: Verginin al?nmas?. ?kincisi: Bu verginin sadece ?rfe g?re mal sahibinin gerek duydu?u ihtiyaçlar?n fazlas?ndan al?nmas?. Uçüncüsü: Sadece Beyt-ul Mâl’?n ihtiyaç duydu?u miktarda al?nmas? ve bundan fazlas?n?n al?nmamas?.
Birinci Hususa Gelince: Vergi kelimesi, Bat?l? bir ?st?laht?r ve sultan?n, i?lerin idaresi için tebaaya koydu?u bir ?eydir. Varit olan soru ?udur: ?slam Devleti'nin i?lerinin idaresi için Müslümanlara vergi koymas? caiz midir? Bunun cevab? ??yledir: ?eriat, Beyt-ul Mâl’?n gelirlerini belirlemi?, bu gelirleri tebaan?n i?lerinin idaresine tahsis etmi? ve tebaan?n i?lerinin idaresi için vergiler koymam??t?r. Ayr?ca Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], tebaan?n i?lerini bu gelirlerle idare ederdi. Aleyhi's Salatu ve's Selam'?n ne insanlara vergi koydu?u sabit olmu? ne de ondan kesin olarak b?yle bir ?ey rivayet edilmi?tir. Devletin s?n?rlar?ndaki kimselerin ülkeye giren emtialardan vergi ald?klar?n? ??renince bunu yasaklam??t?r. Zira Akabe ?bn-u Amir'den rivayet edildi?i üzere o, Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'i ??yle buyurdu?unu i?itmi?tir: لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ صَاحِبُ مَكْسٍ "Gümrük vergisi alan cennete giremez." [Ahmed, tahric etti ve el-Hakim ile ez-Zeyn sahihledi] Ebî'l Hayr'dan ??yle dedi?i rivayet edilmi?tir: Ruveyfa ?bn-u Sabit'in Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'i ??yle buyururken i?ittim dedi?ini i?ittim: إِنَّ صَاحِبَ الْمَكْسِ فِي النَّارِ "Gümrük vergisi alan ate?tedir." [Ebu Ubeyd, el-Emval'de ve Ahmed tahric etti. Ez-Zeyn hasenledi ve ??yle dedi: "Yani A?ir demektir."] A?ir, d?? ticaretten ??ür alan kimsedir. Bu da Bat?n?n ?st?lah haline getirdi?i anlamda vergi al?nmas?n?n yasak oldu?una delalet etmektedir. Ayr?ca Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], Ebi Bekre kanal?yla rivayet edilen muttefekun aleyh olan hadiste ??yle buyurmu?tur: إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا... "Kanlar?n?z, mallar?n?z ve ?rzlar?n?z, t?pk? ?u ?ehrinizde bu ay?n?zda ?u gününüzün haram olmas? gibi birbirinize haramd?r." Bu hadis genel olup devlet de dahil her insan? kapsar. Verginin al?nmas? ise Müslüman bir kimsenin mal?n? onun r?zas? olmadan almakt?r. Bu da vergiyi alman?n caiz olmad???na delalet etmektedir.
Ancak Beyt-ul Mâl’?n gelirlerinin al?nd??? yerler ve bu gelirlerin miktar? s?n?rl? olup tebaan?n i?lerinin g?zetimi için yeterli olmayabilir. Bazen g?zetilmesi gereken i?ler oldu?u halde Beyt-ul Mâl’?n gelirleri bitmi? olabilir. Peki bu durumda vergi koymak caiz midir de?il midir? Bunun cevab? ??yledir: Baz? i?ler vard?r ki ?eriat bunlar?, sadece Beyt-ul Mâl’a vacip k?lm?? olup Müslümanlara vacip k?lmam??t?r. Baz? i?ler de vard?r ki ?eriat bunlar?, hem Beyt-ul Mâl’a hem de Müslümanlara vacip k?lm??t?r. Sadece Beyt-ul Mâl’a vacip k?ld??? ve Müslümanlara vacip k?lmad??? i?lerin yerine getirilmesi için devletin Müslümanlara vergi koymas? helal olmaz. E?er Beyt-ul Mâl'da mal varsa bu i?leri yapar. E?er mal yoksa bu i?leri yapacak mala sahip oluncaya kadar bunlar? erteler. Kesinlikle bunun için Müslümanlara vergi koyamaz. Cünkü ?eriat, bunu Müslümanlara vacip k?lmam??t?r. Dolay?s?yla Müslümanlardan vergi almak helal olmaz. Cünkü bu durumda vergi almak bir zulüm olur ki bu haramd?r. Ayn? ?ekilde Allah'?n vacip k?lmad??? bir ?eyi vacip k?lmak olur ki bu da mubah? haram ve haram? mubah k?lmak gibidir. Bu ise ?eriatta haddi a?mak olur. Bunu inanarak yapan bir kimse kafir, inanmayarak yapan kimse ise asi say?l?r. Bundan dolay? ?eriat?n kitap ve sünnette Müslümanlara vacip k?lmad??? i?lerde devletin onlara vergi koymas? helal olmaz. Bu da zekat amillerinin maa?lar?n? vermesi, müellefe-i kulûba, azat olmalar? için k?lelere ve borçlar?n? ?demeleri için borçlulara mal vermesi, art? ikinci bir yol yapmas?, ya?mur olmas?na ra?men baraj yapmas?, ihtiyaç olmad??? halde ikinci bir hastane yapmas? ve olmamas? halinde zarara yol açmayan ancak olmas? halinde daha iyi ve mükemmel olacak benzeri ?eyleri yapmas? gibi. ??te tüm bu i?leri yapmak için devletin Müslümanlara vergi koymas? helal olmaz. Cünkü ?eriat, bunlar? Müslümanlara vacip k?lmam??t?r. Nitekim fakihler, bu tür i?ler hakk?nda Beyt-ul Mâl’?n varl???n? ve yoklu?unu g?z ?nüne alarak bunlar? gerçekle?tirmenin ona ait oldu?unu s?ylemi?lerdir. Dolay?s?yla e?er mal varsa onu yerine harcamak bir hak olur. E?er yoksa bu hak dü?mü? olur.
?eriat?n hem Beyt-ul Mâl’a hem de Müslümanlara vacip k?ld??? i?lere gelince; Beyt-ul Mâl'da mal bulunmad???nda veya mal kalmad???nda bu durumda devlet, ?eriat?n hem Müslümanlara hem de Beyt-ul Mâl’a vacip k?ld??? maslahatlarla kaim olmak için Müslümanlara vergi koyabilir. Cünkü Allah'?n bu i?leri Müslümanlara vacip k?lmas? ve imam? da onlara veli yapmas? nassla sabittir. Dolay?s?yla bu mal? onlardan tahsil edecek ve bu maslahatlara harcayacak olan imamd?r. Bu da fakirler, miskinler ve yolda kalm??lar için gerekli nafakalar gibi olup ne Beyt-ul Mâl’?n zekat gelirlerinde ne de di?er gelirlerinde olmak üzere Beyt-ul Mâl'da onlara harcanacak bir ?eyin bulunmamas? halindedir. Cünkü fakirleri doyurmak tüm Müslümanlara vaciptir. Sallallahu Aleyhi ve Sellem, ??yle buyurmu?tur: وَأَيُّمَا أَهْلُ عَرْصَةٍ أَصْبَحَ فِيهِمْ امْرُؤٌ جَائِعٌ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُمْ ذِمَّةُ اللَّهِ تَعَالَى "Aralar?nda bir ki?inin aç olarak sabahlad??? herhangi bir hane halk?n?n üzerinden Allahuteala'n?n zimmeti/korumas? kalkm??t?r." [Ahmed, ?bn-u ?mer kanal?yla tahric etti ve Ahmed ?akir sahihledi]
Ordu, sava? ve sava? haz?rl?klar? için gerekli olan her ?ey için gerekli harcamalar da b?yledir. E?er Beyt-ul Mâl'da bunlara yetecek mal yoksa bunlar?n yap?lmas? için Müslümanlara vergi koyulur. Bu da Allahuteala'n?n ?u kavlinden: وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ "Mallar?n?z ve canlar?n?z ile Allah yolunda cihat edin!" [Et-Tevbe 41] Ve ?u kavlinden dolay?d?r: وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ "Mallar? ve canlar? ile Allah yolunda cihat edenler." [en-Nisâ 95] Yine Enes'ten Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'in ??yle buyurdu?u rivayet edilmi?tir: جَاهِدُوا الْمُشْرِكِينَ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ وَأَلْسِنَتِكُمْ "Mallar?n?z, elleriniz ve dillerinizle mü?riklerle cihat edin." [Ahmed ve en-Nesâi, tahric etti ve en-Nesâi ile el-Hakim sahihledi ve ez-Zehebi muvafakat etti] Alternatifi bulunmayan bir yolu açmak ve zorunlu olan bir hastaneyi in?a etmek gibi yap?lmamas? halinde Müslümanlara zarar verecek, kar??l?ks?z refiklik ve maslahat y?nünden harcama yapmay? gerektirip bir zorunluluk olan ve bulunmamas? halinde ümmeti zarara sokacak benzeri her ?ey de b?yledir. Devlet bunlar? yapmak için Müslümanlara vergi koyabilir. Cünkü zarar? ortadan kald?rmak Müslümanlara vaciptir. Aleyhi's Salatu ve's Selam ??yle buyurdu: لا ضَرَرَ وَلا ضِرَارَ "Zarar vermek de yoktur. Zarar g?rmek de yoktur." [Ahmed, ?bn-u Abbas'tan ve el-Hakim Ebî Saîd el-Hudrî'den tahric etti. El-Hakim sahihledi ve ez-Zehebi muvafakat etti] Askerlerin, kâdilerin ve ??retmenlerin r?z?klar? da b?yledir. Bunlar ?eriat?n, Müslümanlara vacip k?ld??? i?lerdendir. Zira sarih nasslar?n delalet etti?i üzere e?itim, yarg? ve cihat onlara farzd?r. Beyt-ul Mâl'a vacip olmakla birlikte ?eriat?n, Müslümanlara vacip k?ld??? bu i?leri yerine getirmek için devletin vergi koymas? caizdir. Cünkü bunlar?n Müslümanlara farz oldu?u hususunda nasslar aç?kt?r. Maddedeki birinci hususun delili i?te budur.
?kinci Hususa Gelince: Bunun delili, Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'in ?u kavlidir: أفضلُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى "Sadakan?n en hay?rl?s? zenginin s?rt?ndan oland?r." [Hakîm ?bn-u H?zâm ve Ebî Hurayra kanal?yla muttefekun aleyh] Zenginlik ise insan?n ihtiyaçlar?n? doyurmas? için kendisine yetecek miktara ihtiyaç duymas?d?r. Yine Cabir'den rivayet edildi?i üzere Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], ??yle buyurdu: أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ "Sadakan?n en hay?rl?s? zenginin s?rt?ndan oland?r. Veren el, alan elden daha hay?rl?d?r. Nafakas?n? vermek zorunda olduklar?ndan ba?la." [Muttefekun alyeh] Muslim'in Cabir kanal?yla gelen ba?ka bir rivayette ise ??yle geçmi?tir: ابْدَأْ بِنَفْسِكَ فَتَصَدَّقْ عَلَيْهَا فَإِنْ فَضَلَ شَيْءٌ فَلأَهْلِكَ "?nce kendinden ba?la ve onun için tasadduk et. E?er bir ?ey kal?rsa o da ailen içindir." B?ylece nafakas?n? gidermek zorunda oldu?u kimseyi ki?inin kendisinden sonraya erteledi. Vergi de bunun gibidir. Cünkü vergi, nafaka ve sadaka gibidir. Ayr?ca Allahuteala, ??yle buyurmaktad?r: وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ "Yine sana ne infak edeceklerini soruyorlar. De ki: ?htiyaçtan fazlas?n?." [el-Bakara 219] Yani infak?nda bir çaban?n olmad??? fazla olan demektir. Bu da ister zekat isterse nafaka olsun Müslümana vacip olan mal?n ancak marufa g?re kendisine yeterli olan?n fazlas?ndan al?naca??na delalet etmektedir. Vergi de bunun gibidir. Zira adetan gerekli olan benzeri ihtiyaçlardan fazlas? olmad?kça, yani yiyece?i, giyece?i, meskeni, hizmetçisi, han?mlar?, ihtiyac?n? giderece?i bine?i ve emsallerine g?re bunlar? benzerlerinden artmad?kça Müslümandan tahsil edilmez. Cünkü resulün, [عن ظهر غنى] "Zenginin s?rt?ndan" kavlinin manas? budur.
Uçüncü Hususa Gelince: Bunun delili ?eriat?n, vacip olmayan bir ?eyi almay? haram k?lmas? ve yeterli olandan fazlas?n?n Müslümana vacip olmamas?d?r. Dolay?s?yla ihtiyaçtan fazla vergi almak haramd?r. Bundan dolay? Beyt-ul Mâl'a gerekli olan miktarda vergi tahsil edilir ve bundan fazlas? al?nmaz. Nitekim Ali ?mer'e, Beyt-ul Mâl'da hiçbir ?ey b?rakmamas? teklifinde bulunmu? ve ??yle demi?tir: "Sende toplanan mal? her sene taksim et ve ondan hiçbir ?eyi tutma." [?bn-u Sa'd, Vakidi'den tahric etti] Rivayet edildi?i üzere: "Ali [Radiyallahu Anh], Beyt-il Mâl bo?al?ncaya kadar mallar? taksim eder sonra onu sular sonra da içerisine otururdu." [?bn-u Abdulbirr, el-?stizkar'da Enes ?bn-u Sîrîn'den tahric etti] Bu, vergi d???ndaki gelirler aç?s?ndan olup halifeler bunu yap?yorlarsa vergi gelirlerinde nas?l olmas?n ki! Zira Beyt-ul Mâl'da tahsil edilen vergiden hiçbir ?eyin kalmamas? evla bab?ndand?r. Dolay?s?yla Beyt-ul Mâl'da kalacak ?ekilde gerekli olandan fazla vergi tahsil edilmez.
??te bunlar?n hepsi, maddenin üç hususa ili?kin delilleridir.
Birinci Hususa Gelince: Vergi kelimesi, Bat?l? bir ?st?laht?r ve sultan?n, i?lerin idaresi için tebaaya koydu?u bir ?eydir. Varit olan soru ?udur: ?slam Devleti'nin i?lerinin idaresi için Müslümanlara vergi koymas? caiz midir? Bunun cevab? ??yledir: ?eriat, Beyt-ul Mâl’?n gelirlerini belirlemi?, bu gelirleri tebaan?n i?lerinin idaresine tahsis etmi? ve tebaan?n i?lerinin idaresi için vergiler koymam??t?r. Ayr?ca Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], tebaan?n i?lerini bu gelirlerle idare ederdi. Aleyhi's Salatu ve's Selam'?n ne insanlara vergi koydu?u sabit olmu? ne de ondan kesin olarak b?yle bir ?ey rivayet edilmi?tir. Devletin s?n?rlar?ndaki kimselerin ülkeye giren emtialardan vergi ald?klar?n? ??renince bunu yasaklam??t?r. Zira Akabe ?bn-u Amir'den rivayet edildi?i üzere o, Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'i ??yle buyurdu?unu i?itmi?tir: لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ صَاحِبُ مَكْسٍ "Gümrük vergisi alan cennete giremez." [Ahmed, tahric etti ve el-Hakim ile ez-Zeyn sahihledi] Ebî'l Hayr'dan ??yle dedi?i rivayet edilmi?tir: Ruveyfa ?bn-u Sabit'in Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'i ??yle buyururken i?ittim dedi?ini i?ittim: إِنَّ صَاحِبَ الْمَكْسِ فِي النَّارِ "Gümrük vergisi alan ate?tedir." [Ebu Ubeyd, el-Emval'de ve Ahmed tahric etti. Ez-Zeyn hasenledi ve ??yle dedi: "Yani A?ir demektir."] A?ir, d?? ticaretten ??ür alan kimsedir. Bu da Bat?n?n ?st?lah haline getirdi?i anlamda vergi al?nmas?n?n yasak oldu?una delalet etmektedir. Ayr?ca Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], Ebi Bekre kanal?yla rivayet edilen muttefekun aleyh olan hadiste ??yle buyurmu?tur: إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا... "Kanlar?n?z, mallar?n?z ve ?rzlar?n?z, t?pk? ?u ?ehrinizde bu ay?n?zda ?u gününüzün haram olmas? gibi birbirinize haramd?r." Bu hadis genel olup devlet de dahil her insan? kapsar. Verginin al?nmas? ise Müslüman bir kimsenin mal?n? onun r?zas? olmadan almakt?r. Bu da vergiyi alman?n caiz olmad???na delalet etmektedir.
Ancak Beyt-ul Mâl’?n gelirlerinin al?nd??? yerler ve bu gelirlerin miktar? s?n?rl? olup tebaan?n i?lerinin g?zetimi için yeterli olmayabilir. Bazen g?zetilmesi gereken i?ler oldu?u halde Beyt-ul Mâl’?n gelirleri bitmi? olabilir. Peki bu durumda vergi koymak caiz midir de?il midir? Bunun cevab? ??yledir: Baz? i?ler vard?r ki ?eriat bunlar?, sadece Beyt-ul Mâl’a vacip k?lm?? olup Müslümanlara vacip k?lmam??t?r. Baz? i?ler de vard?r ki ?eriat bunlar?, hem Beyt-ul Mâl’a hem de Müslümanlara vacip k?lm??t?r. Sadece Beyt-ul Mâl’a vacip k?ld??? ve Müslümanlara vacip k?lmad??? i?lerin yerine getirilmesi için devletin Müslümanlara vergi koymas? helal olmaz. E?er Beyt-ul Mâl'da mal varsa bu i?leri yapar. E?er mal yoksa bu i?leri yapacak mala sahip oluncaya kadar bunlar? erteler. Kesinlikle bunun için Müslümanlara vergi koyamaz. Cünkü ?eriat, bunu Müslümanlara vacip k?lmam??t?r. Dolay?s?yla Müslümanlardan vergi almak helal olmaz. Cünkü bu durumda vergi almak bir zulüm olur ki bu haramd?r. Ayn? ?ekilde Allah'?n vacip k?lmad??? bir ?eyi vacip k?lmak olur ki bu da mubah? haram ve haram? mubah k?lmak gibidir. Bu ise ?eriatta haddi a?mak olur. Bunu inanarak yapan bir kimse kafir, inanmayarak yapan kimse ise asi say?l?r. Bundan dolay? ?eriat?n kitap ve sünnette Müslümanlara vacip k?lmad??? i?lerde devletin onlara vergi koymas? helal olmaz. Bu da zekat amillerinin maa?lar?n? vermesi, müellefe-i kulûba, azat olmalar? için k?lelere ve borçlar?n? ?demeleri için borçlulara mal vermesi, art? ikinci bir yol yapmas?, ya?mur olmas?na ra?men baraj yapmas?, ihtiyaç olmad??? halde ikinci bir hastane yapmas? ve olmamas? halinde zarara yol açmayan ancak olmas? halinde daha iyi ve mükemmel olacak benzeri ?eyleri yapmas? gibi. ??te tüm bu i?leri yapmak için devletin Müslümanlara vergi koymas? helal olmaz. Cünkü ?eriat, bunlar? Müslümanlara vacip k?lmam??t?r. Nitekim fakihler, bu tür i?ler hakk?nda Beyt-ul Mâl’?n varl???n? ve yoklu?unu g?z ?nüne alarak bunlar? gerçekle?tirmenin ona ait oldu?unu s?ylemi?lerdir. Dolay?s?yla e?er mal varsa onu yerine harcamak bir hak olur. E?er yoksa bu hak dü?mü? olur.
?eriat?n hem Beyt-ul Mâl’a hem de Müslümanlara vacip k?ld??? i?lere gelince; Beyt-ul Mâl'da mal bulunmad???nda veya mal kalmad???nda bu durumda devlet, ?eriat?n hem Müslümanlara hem de Beyt-ul Mâl’a vacip k?ld??? maslahatlarla kaim olmak için Müslümanlara vergi koyabilir. Cünkü Allah'?n bu i?leri Müslümanlara vacip k?lmas? ve imam? da onlara veli yapmas? nassla sabittir. Dolay?s?yla bu mal? onlardan tahsil edecek ve bu maslahatlara harcayacak olan imamd?r. Bu da fakirler, miskinler ve yolda kalm??lar için gerekli nafakalar gibi olup ne Beyt-ul Mâl’?n zekat gelirlerinde ne de di?er gelirlerinde olmak üzere Beyt-ul Mâl'da onlara harcanacak bir ?eyin bulunmamas? halindedir. Cünkü fakirleri doyurmak tüm Müslümanlara vaciptir. Sallallahu Aleyhi ve Sellem, ??yle buyurmu?tur: وَأَيُّمَا أَهْلُ عَرْصَةٍ أَصْبَحَ فِيهِمْ امْرُؤٌ جَائِعٌ فَقَدْ بَرِئَتْ مِنْهُمْ ذِمَّةُ اللَّهِ تَعَالَى "Aralar?nda bir ki?inin aç olarak sabahlad??? herhangi bir hane halk?n?n üzerinden Allahuteala'n?n zimmeti/korumas? kalkm??t?r." [Ahmed, ?bn-u ?mer kanal?yla tahric etti ve Ahmed ?akir sahihledi]
Ordu, sava? ve sava? haz?rl?klar? için gerekli olan her ?ey için gerekli harcamalar da b?yledir. E?er Beyt-ul Mâl'da bunlara yetecek mal yoksa bunlar?n yap?lmas? için Müslümanlara vergi koyulur. Bu da Allahuteala'n?n ?u kavlinden: وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ "Mallar?n?z ve canlar?n?z ile Allah yolunda cihat edin!" [Et-Tevbe 41] Ve ?u kavlinden dolay?d?r: وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ "Mallar? ve canlar? ile Allah yolunda cihat edenler." [en-Nisâ 95] Yine Enes'ten Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'in ??yle buyurdu?u rivayet edilmi?tir: جَاهِدُوا الْمُشْرِكِينَ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ وَأَلْسِنَتِكُمْ "Mallar?n?z, elleriniz ve dillerinizle mü?riklerle cihat edin." [Ahmed ve en-Nesâi, tahric etti ve en-Nesâi ile el-Hakim sahihledi ve ez-Zehebi muvafakat etti] Alternatifi bulunmayan bir yolu açmak ve zorunlu olan bir hastaneyi in?a etmek gibi yap?lmamas? halinde Müslümanlara zarar verecek, kar??l?ks?z refiklik ve maslahat y?nünden harcama yapmay? gerektirip bir zorunluluk olan ve bulunmamas? halinde ümmeti zarara sokacak benzeri her ?ey de b?yledir. Devlet bunlar? yapmak için Müslümanlara vergi koyabilir. Cünkü zarar? ortadan kald?rmak Müslümanlara vaciptir. Aleyhi's Salatu ve's Selam ??yle buyurdu: لا ضَرَرَ وَلا ضِرَارَ "Zarar vermek de yoktur. Zarar g?rmek de yoktur." [Ahmed, ?bn-u Abbas'tan ve el-Hakim Ebî Saîd el-Hudrî'den tahric etti. El-Hakim sahihledi ve ez-Zehebi muvafakat etti] Askerlerin, kâdilerin ve ??retmenlerin r?z?klar? da b?yledir. Bunlar ?eriat?n, Müslümanlara vacip k?ld??? i?lerdendir. Zira sarih nasslar?n delalet etti?i üzere e?itim, yarg? ve cihat onlara farzd?r. Beyt-ul Mâl'a vacip olmakla birlikte ?eriat?n, Müslümanlara vacip k?ld??? bu i?leri yerine getirmek için devletin vergi koymas? caizdir. Cünkü bunlar?n Müslümanlara farz oldu?u hususunda nasslar aç?kt?r. Maddedeki birinci hususun delili i?te budur.
?kinci Hususa Gelince: Bunun delili, Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]'in ?u kavlidir: أفضلُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى "Sadakan?n en hay?rl?s? zenginin s?rt?ndan oland?r." [Hakîm ?bn-u H?zâm ve Ebî Hurayra kanal?yla muttefekun aleyh] Zenginlik ise insan?n ihtiyaçlar?n? doyurmas? için kendisine yetecek miktara ihtiyaç duymas?d?r. Yine Cabir'den rivayet edildi?i üzere Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], ??yle buyurdu: أَفْضَلُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًى، وَالْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى، وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُ "Sadakan?n en hay?rl?s? zenginin s?rt?ndan oland?r. Veren el, alan elden daha hay?rl?d?r. Nafakas?n? vermek zorunda olduklar?ndan ba?la." [Muttefekun alyeh] Muslim'in Cabir kanal?yla gelen ba?ka bir rivayette ise ??yle geçmi?tir: ابْدَأْ بِنَفْسِكَ فَتَصَدَّقْ عَلَيْهَا فَإِنْ فَضَلَ شَيْءٌ فَلأَهْلِكَ "?nce kendinden ba?la ve onun için tasadduk et. E?er bir ?ey kal?rsa o da ailen içindir." B?ylece nafakas?n? gidermek zorunda oldu?u kimseyi ki?inin kendisinden sonraya erteledi. Vergi de bunun gibidir. Cünkü vergi, nafaka ve sadaka gibidir. Ayr?ca Allahuteala, ??yle buyurmaktad?r: وَيَسْأَلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ "Yine sana ne infak edeceklerini soruyorlar. De ki: ?htiyaçtan fazlas?n?." [el-Bakara 219] Yani infak?nda bir çaban?n olmad??? fazla olan demektir. Bu da ister zekat isterse nafaka olsun Müslümana vacip olan mal?n ancak marufa g?re kendisine yeterli olan?n fazlas?ndan al?naca??na delalet etmektedir. Vergi de bunun gibidir. Zira adetan gerekli olan benzeri ihtiyaçlardan fazlas? olmad?kça, yani yiyece?i, giyece?i, meskeni, hizmetçisi, han?mlar?, ihtiyac?n? giderece?i bine?i ve emsallerine g?re bunlar? benzerlerinden artmad?kça Müslümandan tahsil edilmez. Cünkü resulün, [عن ظهر غنى] "Zenginin s?rt?ndan" kavlinin manas? budur.
Uçüncü Hususa Gelince: Bunun delili ?eriat?n, vacip olmayan bir ?eyi almay? haram k?lmas? ve yeterli olandan fazlas?n?n Müslümana vacip olmamas?d?r. Dolay?s?yla ihtiyaçtan fazla vergi almak haramd?r. Bundan dolay? Beyt-ul Mâl'a gerekli olan miktarda vergi tahsil edilir ve bundan fazlas? al?nmaz. Nitekim Ali ?mer'e, Beyt-ul Mâl'da hiçbir ?ey b?rakmamas? teklifinde bulunmu? ve ??yle demi?tir: "Sende toplanan mal? her sene taksim et ve ondan hiçbir ?eyi tutma." [?bn-u Sa'd, Vakidi'den tahric etti] Rivayet edildi?i üzere: "Ali [Radiyallahu Anh], Beyt-il Mâl bo?al?ncaya kadar mallar? taksim eder sonra onu sular sonra da içerisine otururdu." [?bn-u Abdulbirr, el-?stizkar'da Enes ?bn-u Sîrîn'den tahric etti] Bu, vergi d???ndaki gelirler aç?s?ndan olup halifeler bunu yap?yorlarsa vergi gelirlerinde nas?l olmas?n ki! Zira Beyt-ul Mâl'da tahsil edilen vergiden hiçbir ?eyin kalmamas? evla bab?ndand?r. Dolay?s?yla Beyt-ul Mâl'da kalacak ?ekilde gerekli olandan fazla vergi tahsil edilmez.
??te bunlar?n hepsi, maddenin üç hususa ili?kin delilleridir.