?ktisadî Siyaset; ihtiyaçlar?n doyurulmas? aç?s?ndan toplumun üzerinde bulunmas? gerekene bak??t?r. Böylece toplumun üzerinde bulunmas? gereken durum, ihtiyaçlar?n doyurulmas?n?n esas? olur.
Madde 123
Evidence
Bu madde birçok delilden istinbat edilmi?tir. ?eri hüküm tek bir delilden istinbat edilece?i gibi birçok delilden de istinbat edilebilir. Zira bu madde, e?yan?n mülk edinilmesinin ?zel bir keyfiyetle s?n?rland?r?lmas?ndan, mülk edinme sebeplerinin muayyen sebeplerle s?n?rland?r?lmas?ndan, mülkiyetin artt?r?lmas?n?n belirli keyfiyetle s?n?rland?r?lmas?ndan, baz? e?yan?n ve baz? i?lerin haram k?l?nmas?ndan istinbat edilmi?tir. ??te iktisat siyaseti bu d?rt hususun delillerinden istinbat edilmi?tir.
Bu delillerden istinbat edilen iktisadî siyaset ?udur ki ihtiyac? doyuran olmas? aç?s?ndan servete bak???n, bu servet hakk?ndaki ?eri hükme raptedilmi? ve ?eri hükme bina edilmi? olmas? gerekir. Mesela bu?day ve bal servetten say?l?r. Cünkü Allah, her ikisini de mubah k?lm??t?r. Esrar ve içki ise servetten say?lmaz. Cünkü Allah, her ikisini de haram k?lm??t?r. Sat?n al?nan ve ücret kar??l???nda al?nan mal servetten say?l?r. Cünkü ?eriat, mal kazan?m?n? her iki durumda da mubah k?lm??t?r. Cal?nt? mal ve bat?l akitle kazan?lan mal ise servetten say?lmaz. Cünkü ?eriat bunlar?n her ikisini de haram k?lm??t?r. Dolay?s?yla ihtiyaçlar doyurulurken bak?lmas? gereken ?ey ?eri hüküm olmas? gerekti?i gibi servetin ihtiyac? doyuran olmas?na bak???n esas?, yani servetin üretimi ve tüketiminin üzerine cereyan etti?i esas bu olmal?d?r. Maddede geçen "siyasi iktisat; ihtiyaçlar?n doyurulmas? aç?s?ndan toplumun üzerinde bulunmas? gerekene bak??t?r" ifadesinin manas? i?te budur. Zira toplumun üzerinde bulunmas? gereken, yani insanlar aras?ndaki ili?kilerin üzerinde bulunmas? gereken, bu ili?kilerin ?eri hükümlerle mukayyet k?l?nmas? ve ?eri hükümlere g?re yürütülmesidir. Dolay?s?yla toplumun üzerinde bulunmas? gerekene, yani toplumun ?eri hükümlerle mukayyet k?l?nmas? bak???n?n, gerek servetin üretimi gerekse tüketimi yoluyla olsun ihtiyaçlar?n doyurulmas?na bakarken bulunmas? gerekir. ??yle ki ?eri hükme raptedilmi? ve ?eri hükme bina edilmi? olmal?d?r. Dolay?s?yla gerek üretimi gerekse tüketimi do?ru olan iktisadî bir ürün olabilmesi için ?slam Nizam?'nda servette aslolan, toplumun üzerinde olmas? gerekendir, yani insanlar aras?ndaki ili?kilerin ?eri hükümle mukayyet k?l?nmas?d?r. ??te insan?n veya ferdin veya toplulu?un ihtiyac?n? doyuran olmas? aç?s?ndan servete bu esas üzere bak?lmal?d?r. Uretim ve tüketim bu esas üzere gerçekle?melidir.
Her ne kadar bu esas -ki o, ?eri hükümle mukayyet olmakt?r-, ?eri hükmün Müslüman?n her amelinde hakem k?l?nmas?n?n vacip olmas? hususunda genel olarak gelmi? olsa da ?eriat, iktisat siyaseti aç?s?ndan Allahuteala'n?n, وَمَا آتَاكُمْ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا "Resul size her ne getirdiyse onu al?n ve sizi her neyden yasaklad?ysa ondan kaç?n?n!" [el-Ha?r 7] kavli gibi genel delillerle yetinmemi?tir. Bilakis temin edilmesi ve ihtiyaçlar? gidermesi aç?s?ndan servete has tafsili deliller getirmi?tir. Bunlar mülk edinme keyfiyetini s?n?rland?ran, mülk edinme sebeplerini s?n?rland?ran, mülkü ço?altmay? s?n?rland?ran, baz? e?yay? ve baz? i?leri haram k?lan delillerdir. Dolay?s?yla ?slam'da iktisadî siyaset, ihtiyac? doyuran olmas? aç?s?ndan sadece servete bak??a bina edilmi? de?ildir. Bilakis bunun yan? s?ra hem bu servetin hem de doyurulan ihtiyac?n mubah olmas?na bina edilmi?tir. Yani ?slam'da iktisadî siyaset, servete olan bu bak???n insanlar aras?ndaki ili?kilerin ?eri hükümlerle mukayyet olmas?na bina edilmesidir.
Bu delillerden istinbat edilen iktisadî siyaset ?udur ki ihtiyac? doyuran olmas? aç?s?ndan servete bak???n, bu servet hakk?ndaki ?eri hükme raptedilmi? ve ?eri hükme bina edilmi? olmas? gerekir. Mesela bu?day ve bal servetten say?l?r. Cünkü Allah, her ikisini de mubah k?lm??t?r. Esrar ve içki ise servetten say?lmaz. Cünkü Allah, her ikisini de haram k?lm??t?r. Sat?n al?nan ve ücret kar??l???nda al?nan mal servetten say?l?r. Cünkü ?eriat, mal kazan?m?n? her iki durumda da mubah k?lm??t?r. Cal?nt? mal ve bat?l akitle kazan?lan mal ise servetten say?lmaz. Cünkü ?eriat bunlar?n her ikisini de haram k?lm??t?r. Dolay?s?yla ihtiyaçlar doyurulurken bak?lmas? gereken ?ey ?eri hüküm olmas? gerekti?i gibi servetin ihtiyac? doyuran olmas?na bak???n esas?, yani servetin üretimi ve tüketiminin üzerine cereyan etti?i esas bu olmal?d?r. Maddede geçen "siyasi iktisat; ihtiyaçlar?n doyurulmas? aç?s?ndan toplumun üzerinde bulunmas? gerekene bak??t?r" ifadesinin manas? i?te budur. Zira toplumun üzerinde bulunmas? gereken, yani insanlar aras?ndaki ili?kilerin üzerinde bulunmas? gereken, bu ili?kilerin ?eri hükümlerle mukayyet k?l?nmas? ve ?eri hükümlere g?re yürütülmesidir. Dolay?s?yla toplumun üzerinde bulunmas? gerekene, yani toplumun ?eri hükümlerle mukayyet k?l?nmas? bak???n?n, gerek servetin üretimi gerekse tüketimi yoluyla olsun ihtiyaçlar?n doyurulmas?na bakarken bulunmas? gerekir. ??yle ki ?eri hükme raptedilmi? ve ?eri hükme bina edilmi? olmal?d?r. Dolay?s?yla gerek üretimi gerekse tüketimi do?ru olan iktisadî bir ürün olabilmesi için ?slam Nizam?'nda servette aslolan, toplumun üzerinde olmas? gerekendir, yani insanlar aras?ndaki ili?kilerin ?eri hükümle mukayyet k?l?nmas?d?r. ??te insan?n veya ferdin veya toplulu?un ihtiyac?n? doyuran olmas? aç?s?ndan servete bu esas üzere bak?lmal?d?r. Uretim ve tüketim bu esas üzere gerçekle?melidir.
Her ne kadar bu esas -ki o, ?eri hükümle mukayyet olmakt?r-, ?eri hükmün Müslüman?n her amelinde hakem k?l?nmas?n?n vacip olmas? hususunda genel olarak gelmi? olsa da ?eriat, iktisat siyaseti aç?s?ndan Allahuteala'n?n, وَمَا آتَاكُمْ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا "Resul size her ne getirdiyse onu al?n ve sizi her neyden yasaklad?ysa ondan kaç?n?n!" [el-Ha?r 7] kavli gibi genel delillerle yetinmemi?tir. Bilakis temin edilmesi ve ihtiyaçlar? gidermesi aç?s?ndan servete has tafsili deliller getirmi?tir. Bunlar mülk edinme keyfiyetini s?n?rland?ran, mülk edinme sebeplerini s?n?rland?ran, mülkü ço?altmay? s?n?rland?ran, baz? e?yay? ve baz? i?leri haram k?lan delillerdir. Dolay?s?yla ?slam'da iktisadî siyaset, ihtiyac? doyuran olmas? aç?s?ndan sadece servete bak??a bina edilmi? de?ildir. Bilakis bunun yan? s?ra hem bu servetin hem de doyurulan ihtiyac?n mubah olmas?na bina edilmi?tir. Yani ?slam'da iktisadî siyaset, servete olan bu bak???n insanlar aras?ndaki ili?kilerin ?eri hükümlerle mukayyet olmas?na bina edilmesidir.