Erkeklere verilen haklar kad?nlara da verilir. Erkeklere yüklenen yükümlülük kad?nlara da yüklenir. Ancak ?slam’?n kad?n ve erkeklere ?er-i deliller ile tahsis etti?i haklar müstesnad?r. Dolay?s?yla kad?n?n ticaret, ziraat ve sanayi i?lerine kat?lma, muamelat ve akitlerde bulunma, her tür mülke sahip olma hakk? vard?r. Kendi ba??na veya ba?kas? ile ortak olarak mal?n? ço?altabilir. Hayat i?lerinin hepsine bizzat kat?labilir.
Madde 114
Evidence
Bu maddenin delili ?udur ki ?âri, kullara hitap ederken muhatab?n erkek yada kad?n olmas?na bakmaks?z?n onlara, insan olmalar? vasf?yla hitap etmi?tir. Zira Allahuteala ??yle buyurmu?tur: يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا “Ey insanlar! Muhakkak ki ben sizin hepinize g?nderilmi? Allah’?n resulüyüm.” [el-Arâf 158] يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ “Ey insanlar! Rabbinizden ittika edin.” [el-Hacc 1] يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ “Ey iman edenler! Allah'a ve resulüne icabet edin.” [el-Enfâl 24] كُتِبَ عَلَيْكُمْ الصِّيَامُ “Oruç sizin üzerinize farz k?l?nd?.” [el-Bakara 183] فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمْ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ “Sizden kim Ramazan ay?na ?ahit olursa onda oruç tutsun.” [el-Bakara 185] وَأَقِيمُوا الصَّلاةَ “Salâh? k?l?n.” [el-Bakara 43] خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ “Onlar?n mallar?ndan zekat al.” [et-T?vbe 103] إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ “Sadakalar/zekatlar ancak fakirlere ve miskinlere mahsustur.” [et-T?vbe 60] وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ “Alt?n ve gümü?ü kenz edenlere (y??anlara).” [et-T?vbe 34] وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا “Allah al?? veri?i helal, ribay? haram k?ld?.” [el-Bakara 275] Ve benzeri nasslar. ?âri, bu ayetlerin hepsinde muhatab?n erkek ya da kad?n olmas?na bakmaks?z?n insanlara genel bir hitapla hitap etmi?tir. ?âri’nin hitab?ndaki bu genellik, genelli?i üzerine kal?r. Bundan dolay? ?eriat, ne erkek olmas? vasf?yla erke?e ne de kad?n olmas? vasf?yla kad?na de?il bilakis insan olmas? vasf?yla insano?luna gelmi?tir. Dolay?s?yla ?eriatta var olan ?er-i yükümlülükler ancak insan için gelmi? olup içerdi?i haklar ve g?revler yaln?zca insan içindir, insana aittir. ??te bu maddede geçen “erkeklere verilen haklar kad?nlara da verilir” ifadesinin delili budur. Cünkü ?eriat insan için gelmi?tir ve o ikisinden her birisi insand?r. ?eriat kad?n için veya erkek için gelmemi?tir. Dolay?s?yla ?âri’nin hitab? olan ?er-i hükümler kar??s?nda kad?n da erkek de ayn?d?r.
?eriatta, ?er-i bir nassla kad?na ya da erke?e has oldu?una dair bir hüküm varit olmad?kça ?âri’nin hitab?ndaki bu genellik, hem ?eriat?n tamam?nda hem de ?eriattaki her hükümde genelli?i üzere kal?r. O halde bir hükmün yaln?zca kad?na veya erke?e ait oldu?u ?er-i bir nassla belirlenir. ?eriat ise kad?n yada erkek olmas?na bak?lmaks?z?n insan için genel olmas? üzerine kal?r. Allahuteala ??yle buyurmu?tur: يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا “Ey insanlar! Muhakkak ki ben sizin hepinize g?nderilmi? Allah’?n resulüyüm.” [el-Arâf 158] Di?er hükümler de kad?n ve erkek olmas?na bak?lmaks?z?n insan için genel olmas? üzerine kal?r. Allahuteala ??yle buyurmu?tur: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ “Ey iman edenler! Allah’a ve resulüne icabet edin.” [el-Enfâl 24], وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ “Allah’a itaat edin. Resulüne de itaat edin.” [Al-i ?mrân 132], فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمْ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ “Sizden kim Ramazan ay?na ?ahit olursa onda savm tutsun.” [el-Bakara 185], وَأَشْهِدُوا ذَوَى عَدْلٍ مِنْكُمْ “?çinizden adalet sahibi iki ki?iyi de ?ahit tutun.” [Talak 2] Ve benzeri hükümler. Bu hükümlerin hepsi, erkek yada kad?n olmas?na bak?lmaks?z?n insan için genel olmas? üzerine kal?r.
Dolay?s?yla aslolan ?âri’nin, ?eriat? ne erke?e ne de kad?na de?il bilakis her biri insan olmas? vasf?yla ikisi yani insan için getirmesidir. Daha sonra ?âri taraf?ndan hem kad?na hem de erke?e has muayyen hükümler gelmi?tir. Dolay?s?yla kad?n?n kendisine has hükümlerle ve erke?in de kendisine has hükümlerle tahsis edilmesinde bu hükümlerin ve bunlar? getiren naaslar?n s?n?r?na ba?l? kal?n?r. O ikisinden herhangi birisine tahsis edildi?ine dair sarih bir nass varit olmad?kça hiçbir hüküm o ikisinden birine tahsis edilmez. Zira muayyen hükümlerin kad?na veya erke?e tahsis edilmesi genelden istisna olarak gelmi?tir. Dolay?s?yla hem ?eriat hem de ?eriat?n hükümlerinden her bir hüküm genel olmas? üzerine kal?r, bu genelden istisna edilen hüküm hususunda onu getiren nass?n s?n?r?na ba?l? kal?n?r ve bu s?n?r a??lmaz. Mesela hay?z günlerinde salâh?n terk edilmesi, ramazanda savm?n tutulmamas? ve ?ahitlik için genel miktar ?art? olmaks?z?n bekaret tespiti gibi sadece kad?nlar?n bakabilece?i davalarda tek bir kad?n?n ?ahitli?inin yeterli k?l?nmas? gibi erkeklerin d???nda kad?nlara has bir tak?m hükümler vard?r. ??te bunlar, hakk?nda nasslar?n varit oldu?u kad?nlara has hükümlerdir. Dolay?s?yla bu hükümler erkeklerin d???nda kad?nlara tahsis edilir ve bunlar ile sadece kad?nlara ili?kin nass?n varit oldu?u hükümlerin tahsisi kad?nlara hasredilir. Bunlar?n d???ndaki hükümlerde kesinlikle hususile?tirilmezler. Bilakis aynen erke?in muhatap oldu?u gibi ?âri’nin hitab? ile muhatap olarak kal?rlar. Cünkü hitap, insan için olup ne erkek ne de kad?n içindir. Mesela y?netim, yani sulta/otorite gibi erkeklere has bir tak?m hükümler de vard?r. Zira y?netimi erkeklerden ba?kas?n?n üstlenmesi do?ru de?ildir. Zira y?netimin erkeklere has oldu?u hakk?nda nass varit olmu?tur. Dolay?s?yla kad?nlar d???nda erkeklere tahsis edilir. Ancak sadece y?netimin ona tahsis edilmesi ile s?n?rl? kal?n?r. Yarg? veya devlet dairelerindeki ba?kanl??a tahsis edilmez. Cünkü nass, sadece y?netim veya ulul emir hakk?nda gelmi?tir. Dolay?s?yla sadece erkek hakk?nda varit olan nassla s?n?rl? kal?n?r. Hakk?nda nass?n varit olmad??? ?eyler kesinlikle erke?e tahsis edilmez. Bilakis aynen kad?n?n muhatap oldu?u gibi erkek de ?âri’nin hitab? ile muhatap olarak kal?r. Cünkü hitap, insan için olup ne erkek ne de kad?n içindir. Buna binaen ?slam’da kad?nlar için haklar, erkekler için haklar ya da kad?nlar için yükümlülükler, erkekler için yükümlülükler diye bir ?ey yoktur. Bilakis ?slam’da erkek yada kad?n olmas? dikkate al?nmaks?z?n dahas? buna bak?lmaks?z?n insan olmas? vasf? ile insan için haklar ve yükümlülükler vard?r. Zira ?eriat bütün hükümleriyle insan için genel olarak gelmi?, bu hükümlerden baz?lar? istisna k?l?narak (tahsis edilerek) ?zel nasstan ?türü kad?n olmas? vasf?yla bunlarla kad?n muhatap k?l?nm?? ve yine bunlardan baz? hükümler istisna k?l?narak ?zel nasstan ?türü erkek olmas? vasf?yla bunlarla erkek muhatap k?l?nm??t?r. Hem ?eriat?n hem de ?eriat?n hükümlerinden her bir hükmün genel olmas?na binaen erke?in i?tigal etti?i gibi kad?n da ticaret, tar?m ve sanayi ile i?tigal edebilir. Cünkü bunlar hakk?ndaki ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir. Kad?n, akit ve muamelat gibi her türlü s?zlü tasarruflarda bulunabilir. Cünkü ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir. Kad?n mülkiyet sebeplerinden herhangi birine sebeple mal sahibi olabilir ve kendisinin veya ba?kas?n?n uygun g?rdü?ü herhangi bir ?ekilde mal?n? ço?altabilir. Cünkü ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir. Kad?n e?itim i?ini üstlenebilir. Cünkü ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir. Kad?n siyasetle i?tigal edebilir, siyasi partilere kat?labilir ve y?neticileri muhasebe edebilir. Cünkü ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir. Kad?n, aynen erke?in üstlendi?i gibi ?er-i hükümlere g?re tüm sorumluluklar ve hayat sahas?na at?lmak için ihtiyaç duydu?u ?eyler gibi genel ya?am?n tüm i?lerini üstlenebilir. Cünkü ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir.
?eriatta, ?er-i bir nassla kad?na ya da erke?e has oldu?una dair bir hüküm varit olmad?kça ?âri’nin hitab?ndaki bu genellik, hem ?eriat?n tamam?nda hem de ?eriattaki her hükümde genelli?i üzere kal?r. O halde bir hükmün yaln?zca kad?na veya erke?e ait oldu?u ?er-i bir nassla belirlenir. ?eriat ise kad?n yada erkek olmas?na bak?lmaks?z?n insan için genel olmas? üzerine kal?r. Allahuteala ??yle buyurmu?tur: يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا “Ey insanlar! Muhakkak ki ben sizin hepinize g?nderilmi? Allah’?n resulüyüm.” [el-Arâf 158] Di?er hükümler de kad?n ve erkek olmas?na bak?lmaks?z?n insan için genel olmas? üzerine kal?r. Allahuteala ??yle buyurmu?tur: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ “Ey iman edenler! Allah’a ve resulüne icabet edin.” [el-Enfâl 24], وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ “Allah’a itaat edin. Resulüne de itaat edin.” [Al-i ?mrân 132], فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمْ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ “Sizden kim Ramazan ay?na ?ahit olursa onda savm tutsun.” [el-Bakara 185], وَأَشْهِدُوا ذَوَى عَدْلٍ مِنْكُمْ “?çinizden adalet sahibi iki ki?iyi de ?ahit tutun.” [Talak 2] Ve benzeri hükümler. Bu hükümlerin hepsi, erkek yada kad?n olmas?na bak?lmaks?z?n insan için genel olmas? üzerine kal?r.
Dolay?s?yla aslolan ?âri’nin, ?eriat? ne erke?e ne de kad?na de?il bilakis her biri insan olmas? vasf?yla ikisi yani insan için getirmesidir. Daha sonra ?âri taraf?ndan hem kad?na hem de erke?e has muayyen hükümler gelmi?tir. Dolay?s?yla kad?n?n kendisine has hükümlerle ve erke?in de kendisine has hükümlerle tahsis edilmesinde bu hükümlerin ve bunlar? getiren naaslar?n s?n?r?na ba?l? kal?n?r. O ikisinden herhangi birisine tahsis edildi?ine dair sarih bir nass varit olmad?kça hiçbir hüküm o ikisinden birine tahsis edilmez. Zira muayyen hükümlerin kad?na veya erke?e tahsis edilmesi genelden istisna olarak gelmi?tir. Dolay?s?yla hem ?eriat hem de ?eriat?n hükümlerinden her bir hüküm genel olmas? üzerine kal?r, bu genelden istisna edilen hüküm hususunda onu getiren nass?n s?n?r?na ba?l? kal?n?r ve bu s?n?r a??lmaz. Mesela hay?z günlerinde salâh?n terk edilmesi, ramazanda savm?n tutulmamas? ve ?ahitlik için genel miktar ?art? olmaks?z?n bekaret tespiti gibi sadece kad?nlar?n bakabilece?i davalarda tek bir kad?n?n ?ahitli?inin yeterli k?l?nmas? gibi erkeklerin d???nda kad?nlara has bir tak?m hükümler vard?r. ??te bunlar, hakk?nda nasslar?n varit oldu?u kad?nlara has hükümlerdir. Dolay?s?yla bu hükümler erkeklerin d???nda kad?nlara tahsis edilir ve bunlar ile sadece kad?nlara ili?kin nass?n varit oldu?u hükümlerin tahsisi kad?nlara hasredilir. Bunlar?n d???ndaki hükümlerde kesinlikle hususile?tirilmezler. Bilakis aynen erke?in muhatap oldu?u gibi ?âri’nin hitab? ile muhatap olarak kal?rlar. Cünkü hitap, insan için olup ne erkek ne de kad?n içindir. Mesela y?netim, yani sulta/otorite gibi erkeklere has bir tak?m hükümler de vard?r. Zira y?netimi erkeklerden ba?kas?n?n üstlenmesi do?ru de?ildir. Zira y?netimin erkeklere has oldu?u hakk?nda nass varit olmu?tur. Dolay?s?yla kad?nlar d???nda erkeklere tahsis edilir. Ancak sadece y?netimin ona tahsis edilmesi ile s?n?rl? kal?n?r. Yarg? veya devlet dairelerindeki ba?kanl??a tahsis edilmez. Cünkü nass, sadece y?netim veya ulul emir hakk?nda gelmi?tir. Dolay?s?yla sadece erkek hakk?nda varit olan nassla s?n?rl? kal?n?r. Hakk?nda nass?n varit olmad??? ?eyler kesinlikle erke?e tahsis edilmez. Bilakis aynen kad?n?n muhatap oldu?u gibi erkek de ?âri’nin hitab? ile muhatap olarak kal?r. Cünkü hitap, insan için olup ne erkek ne de kad?n içindir. Buna binaen ?slam’da kad?nlar için haklar, erkekler için haklar ya da kad?nlar için yükümlülükler, erkekler için yükümlülükler diye bir ?ey yoktur. Bilakis ?slam’da erkek yada kad?n olmas? dikkate al?nmaks?z?n dahas? buna bak?lmaks?z?n insan olmas? vasf? ile insan için haklar ve yükümlülükler vard?r. Zira ?eriat bütün hükümleriyle insan için genel olarak gelmi?, bu hükümlerden baz?lar? istisna k?l?narak (tahsis edilerek) ?zel nasstan ?türü kad?n olmas? vasf?yla bunlarla kad?n muhatap k?l?nm?? ve yine bunlardan baz? hükümler istisna k?l?narak ?zel nasstan ?türü erkek olmas? vasf?yla bunlarla erkek muhatap k?l?nm??t?r. Hem ?eriat?n hem de ?eriat?n hükümlerinden her bir hükmün genel olmas?na binaen erke?in i?tigal etti?i gibi kad?n da ticaret, tar?m ve sanayi ile i?tigal edebilir. Cünkü bunlar hakk?ndaki ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir. Kad?n, akit ve muamelat gibi her türlü s?zlü tasarruflarda bulunabilir. Cünkü ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir. Kad?n mülkiyet sebeplerinden herhangi birine sebeple mal sahibi olabilir ve kendisinin veya ba?kas?n?n uygun g?rdü?ü herhangi bir ?ekilde mal?n? ço?altabilir. Cünkü ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir. Kad?n e?itim i?ini üstlenebilir. Cünkü ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir. Kad?n siyasetle i?tigal edebilir, siyasi partilere kat?labilir ve y?neticileri muhasebe edebilir. Cünkü ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir. Kad?n, aynen erke?in üstlendi?i gibi ?er-i hükümlere g?re tüm sorumluluklar ve hayat sahas?na at?lmak için ihtiyaç duydu?u ?eyler gibi genel ya?am?n tüm i?lerini üstlenebilir. Cünkü ?âri’nin hitab? insan için gelmi?tir.