Madde 110

Bu maddenin delili; Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]’in fiilidir. Zira Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], hem Uhud muarekesinde ço?unlu?un g?rü?ünü alm?? hem Bedir muarekesinde kendi g?rü?ünü terk ederek ço?unlu?un g?rü?ünü almak üzere isti?are etmeksizin Habbab ?bn-u Munzir’in g?rü?ünü alm?? hem Hudeybiye gazvesinde tek ba??na kendi g?rü?üne ba?lanarak Ebî Bekir ile ?mer’in g?rü?lerini hatta Müslümanlar?n tamam?n?n g?rü?ünü bir tarafa b?rakm?? ve k?zg?nl?klar?na ra?men onlar? kendi g?rü?ünü almaya zorlam??t?r. ??te bu üç olay, Ahmed’in rivayet etti?i Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in Ebî Bekir ve ?mer’e y?nelik ?u kavli: لَوِ اجْتَمَعْتُمَا فِي مَشُورَةٍ مَا خَالَفْتُكُمَ “Siz ikiniz bir me?verette birle?irseniz, ben size muhalefet etmem!”, Allahuteala’n?n ?u kavli: وَشَاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ “?? hususunda onlar ile mü?avere et!” [Al-i ?mân 159] Ve ?u kavline: وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ  “Onlar?n i?leri, aralar?nda ?urâ iledir.” [e?-?urâ 38] bu üç olay karine k?l?nd???nda bu iki ayetin ve hadisin manas? ortaya ç?km?? olur. ?sti?are, yani ço?unlu?un g?rü?ü sonucunda halifenin hakk?nda isti?are yapt??? hangi amellerin ba?lay?c? oldu?u ve ço?unlu?un g?rü?ü sonucunda halifenin hakk?nda isti?are yapt??? hangi amellerin ba?lay?c? olmad??? ortaya ç?km?? olur. Dolay?s?yla hakk?nda ?er-i hükmün zahir oldu?u ve yap?lmas? halifenin salahiyetlerinden oldu?u Hudeybiye hadisesi gibi olan amaller hakk?nda yap?lan isti?are ba?lay?c? de?ildir. ?ncelemeyi ve dü?ünmeyi veya fennî bir i? hakk?nda g?rü? bildirmeyi gerektiren Bedir hadisesi gibi olaylarda ço?unlu?un veya tek bir ki?inin g?rü?üne bak?lmaks?z?n do?ru olan ara?t?r?l?r. Ameller hakk?nda g?rü? bildirmek olan Uhud hadisesi gibi olaylar hakk?nda ço?unlu?un g?rü?ü al?n?r. ??te Ahmed’in rivayet etti?i Sallallahu Aleyhi ve Sellem’in Ebî Bekir ile ?mer’e y?nelik, لَوِ اجْتَمَعْتُمَا فِي مَشُورَةٍ مَا خَالَفْتُكُمَ “Siz ikiniz bir me?verette birle?irseniz, ben size muhalefet etmem!” kavlinin kapsam?na giren budur.