Madde 10

Her ne kadar müçtehitler alim olsa da alimler illa da müçtehit olacak diye bir ?ey yoktur. Zira alim, müçtehit de olabilir mukallit de olabilir. Bir Müslüman, ?er’i hükmü onunla amel etmek üzere ald???nda buna bak?l?r. E?er ?er’i hükmü bir müçtehitten alm??sa onu taklit etmi? olur. E?er ?er’i hükmü müçtehit olmayan birisinden alm??sa bu hükmü kendisinden ald??? kimseden ??renmi? olup onu taklit etmi? olmaz. Ancak bir Müslüman hükmü, ??renmek üzere alm??sa ister müçtehitten isterse müçtehit olmayan bir kimseden alm?? olsun hükmü ??renmi? olur. Dolay?s?yla bu alimler, müçtehit olsunlar yada olmas?nlar, din adam? de?ildirler. Onlardan hiç biri bir ?eyi helal veya haram k?lma hakk?na sahip de?ildir. Onlar, herhangi bir ?er’i hüküm kar??s?nda di?er Müslümanlar gibidirler. ?lim, içtihat ve ihtiram bak?m?ndan her ne konumda olurlarsa olsunlar onlardan birini hiç bir ?ekilde ?er’i hükümler kar??s?nda di?er Müslümanlardan ay?rt etmek caiz de?ildir. Ba?kas?na haram olan bir ?ey ona mubah, ba?kas?na vacip olan bir ?ey ona mendup olamaz. Bilakis o, herhangi Müslüman bir fert gibidir. Bundan dolay? ?slam’da Nasranilerde var olan din adam? fikri diye bir ?ey yoktur. Nasranilerdeki din adam? mefhumu ?zeldir; çünkü onlarda din adam? bir ?eyi helal veya haram k?labilir. Bu lafz?n Müslüman alime nakledilmesi, Nasrani bir mefhumun Müslüman alimlere nakledilmesi izlenimini uyand?r?r. Oysa Müslüman alimler, bir ?eyi helal veya haram k?lamazlar. Bundan dolay? Müslüman alimin din adam? lafz? ile isimlendirilmesi yasaklan?r. Nitekim Yahudiler ve Nasranileri taklit etmekten nehyeden sarih hadisler varit olmu?tur. Ebî Said el-Hudri’den Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]’in ??yle dedi?i rivayet edilmi?tir: لَتَتَّبِعُنَّ سَنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ شِبْرًا بِشِبْرٍ وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ، حَتَّى لَوْ دَخَلُوا فِي جُحْرِ ضَبٍّ لاَتَّبَعْتُمُوهُمْ، قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، آلْيَهُودَ وَالنَّصَارَى؟ قَالَ: فَمَنْ “?üphesiz siz, sizden ?ncekilerin sünnetlerini (yollar?n?) kar??? kar???na, ar?? ar??na takip edeceksiniz. Hatta onlar kertenkele deli?ine girseler siz de gireceksiniz.” Dedik ki: “Yahudiler ve Nasraniler mi?” Dedi ki: “Ba?ka kim olabilir ki!” [Muttefekun aleyh laf?z Muslim’e ait] Bu hadis, nehiy mesabesinde varit olmu?tur. Madem ki nehyedilmesi bak?m?ndan Yahudileri ve Nasranileri taklit etmek b?yledir o halde bu taklit, Müslümanlarda bir küfür mefhumunun olu?mas?na yol açarsa nas?l olur? Müslüman alime din adam? olarak itibar edilmesi, kendi din alimlerini din adam? olarak isimlendirmeleri hususunda Nasranileri taklit etmek oldu?u gibi din adam?na ili?kin Nasrani bir mefhumu Müslüman alime nakletmektir. Bunun içindir ki bu, hem taklit aç?s?ndan nehiy kapsam?na hem de mefhumun nakledilmesi aç?s?ndan ?iddetle nehiy kapsam?na girer. Bundan dolay? Müslüman alime din adam? denilmesi do?ru olmad??? gibi alimlerin de kendilerini Nasranilerdeki din adam? mefhumunda oldu?u gibi din adamlar? olarak g?rmeleri helal de?ildir. Bu mefhumda b?yle bir ?eyin oldu?unu iddia eden bir kimsenin ç?kmas? halinde ona engel olunur ve cezaland?r?l?r. Cünkü o, haram olan bir ?eyi i?lemi? olur. Ayr?ca Resulullah [Sallallahu Aleyhi ve Sellem]’in, k?yafet veya muayyen bir g?rüntü ile ashab?na kar?? bir ayr?cal??? olmam??t?r. Nitekim el-Buhari, Sahih’inde Enes ?bn-u Malik’ten ??yle dedi?ini rivayet etmi?tir: بَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ، دَخَلَ رَجُلٌ عَلَى جَمَلٍ فَأَنَاخَهُ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ عَقَلَهُ، ثُمَّ قَالَ لَهُمْ: أَيُّكُمْ مُحَمَّدٌ؟ - وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ - فَقُلْنَا: هَذَا الرَّجُلُ الأَبْيَضُ الْمُتَّكِئُ. فَقَالَ لَهُ الرَّجُلُ: يَا ابْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَجَبْـتُكَ ... “Biz Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem] ile birlikte mescitte otururken devenin üzerinde bir adam ç?kageldi ve hayvan?n? mescidin avlusuna ç?ktürdükten sonra onu ba?lad?. Sonra onlara dedi ki: “-Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem] onlar?n aras?nda yaslanm?? oldu?u halde-“ Muhammed hanginiz?” Dedik ki: “?u yaslanan beyaz adam.” Adam ona dedi ki: “Ey Abdulmuttalib’in o?lu!” Nebi [Sallallahu Aleyhi ve Sellem] ona dedi ki: “Seni dinliyorum…” Bunun içindir ki bu madde konulmu?tur.