Madde 92

Bu maddenin delili; bir davaya bakmak için Kadâ Meclisinin ?art ko?ulmas?n?n sabit oldu?u delilin, bir davac?n?n bulunmamas? nedeniyle Mezâlim Mahkemesine intibak etmemesidir. Zira orada davac? bulunmas?na gerek yoktur. Nitekim herhangi bir davac? olmasa bile veya daval?n?n haz?r bulunmas? zarureti olmaks?z?n mazlimeye bakar. Cünkü o, mazlimenin tetkiki aç?s?ndan daval?n?n haz?r bulunmas?n? gerektirmeyen bir davaya bakmaktad?r. Binaenaleyh Kadâ Meclisini ?art ko?an delil, Mezâlim Mahkemesine intibak etmez.  O delil ise SallAlllahu Aleyhi ve Sellem’in ?u kavlidir: أَنَّ الْخَصْمَيْنِ يَقْعُدَانِ بَيْنَ يَدَيِ الْحَكَمِ  “Taraflar?n hakimin ?nünde oturmalar?na hükmetti.” [Ebu Davud ve Ahmed, Abdullah ?bn-uz Zubeyr kanal?yla rivayet ettiler] Ve ?u kavlidir: إِذَا جَلَسَ إِلَيْكَ الْخَصْمَانِ  “Taraflar senin ?nünde oturduklar? zaman…” [Ahmed, Ali kanal?yla rivayet etti] Binaenaleyh Mezâlim Mahkemesi, herhangi bir ?eye, zamana, mekana, Kadâ Meclisine veya ba?ka bir ?eye mutlak olarak ba?l? kalmaks?z?n, meydana gelir gelmez mazlimeye bakar. Ancak salahiyetleri bak?m?ndan bu mahkemenin konumu g?z ?nünde bulundurularak heybetini ve azametini g?sterecek muhte?em bir binaya sahip olmas? gerekir. M?s?r ve ?am’daki sultânlar zaman?nda, sultân?n mezâlime bakt??? meclis, [دار العدل] “Dâr-ul Adl” (Adalethane) diye isimlendirilirdi ve orada sultân?n naipleri bulunur, kâd?lar ve fakihler haz?r olurdu. Nitekim el-Makrizî, “es-Sulûk ilâ Ma’rifeti Duvel-il Mulûk” [Meliklerin Devletlerini Tan?maya Gidi?] kitab?nda, Salih Melik Sultân Eyyub’un [Salahaddîn el-Eyyûbî] Dâr-ul Adl’e g?revlendirdi?i naiplerin mezâlimi kald?rmak için orada oturduklar?n? ve onlarla birlikte kâd?lar?n ve fakihlerin de haz?r bulunduklar?n? zikretmektedir. Dolay?s?yla Mezâlim Mahkemesine ait muhte?em bir binan?n olmas?nda bir beis yoktur. Cünkü bu mubahlardand?r. Hele ki adaletin azametini g?sterecek olursa…