Mezâlim Mahkemesi, halifeyi azletme hakk?na sahip oldu?u gibi, devletteki herhangi bir yöneticiyi veya memuru azletme hakk?na da sahiptir. Bu ise zulmün ortadan kald?r?lmas? için bu azlin gerekli olmas? durumundad?r.
Madde 90
Evidence
Bu madde, y?neticilerin azledilmesi aç?s?ndan Mezâlim Mahkemesinin salahiyetlerini aç?klamaktad?r. Zira hakim, tayin akdiyle belirlenir ve buna da atama akdi denilir. ??yle ki; halife velayet hakk?na sahiptir ki o y?netimdir, atama hakk?na sahiptir ki o tayin etmedir. Atama ise ancak sarih bir laf?zla olan bir akittir. Dolay?s?yla halifenin atad??? hakimin azledilmesi bu akdin feshedilmesidir ve halife kesinlikle bu hakka sahiptir. Cünkü Resul [Sallallahu Aleyhi ve Sellem], valiler atad? ve onlar? azletti. Cünkü ra?id halifeler, valiler atad?lar ve onlar? azlettiler. Ayn? ?ekilde halifenin atama ve azletme hakk? verdi?i kimselerden kendisine naip k?lma hakk? da vard?r. Ancak mezâlim kâd?s?, halifenin naibi olarak y?neticiyi azletme hakk?na sahip de?ildir. Cünkü o, atamada ve azletmede halifenin naibi de?ildir. Bilakis mezâlime bakmada onun naibidir. Mesela bu y?neticinin vilayetindeki varl??? bir mazlime oldu?unda mezâlim kâd?s?, bu mazlimeyi ortadan kald?rma, yani bu y?neticiyi azletme hakk?na sahiptir. Zira mezâlim kâd?s?n?n y?neticiyi azletme salahiyeti, halifenin naibi olarak de?il ancak mazlimeyi ortadan kald?rmak içindir. Bunun içindir ki bir kimsenin azline karar verdi?inde halife raz? olmasa bile o ki?i azledilir. Cünkü onun bu durumdaki azli, mazlimenin ortadan kald?r?lmas? ile ilgili bir hükümdür. Bu ise hem herkes hem halife hem de ba?kalar? için bir kolayl?kt?r. Zira kâd?n?n hükmü herkes için bir hükümdür. Halifeyi azletme salahiyetine gelince; ayn? ?ekilde bu da mazlimeyi ortadan kald?rma ile ilgili bir hükümdür. Cünkü halifede; içerisinde azledildi?i hallerden bir hal veya içerisinde azlini gerektiren hallerden bir hal bulundu?u halde kalmaya devam ederse bu bir mazlime olur. Mezalimin ortadan kald?r?lmas?na hükmedecek olan ise bizzat Mezâlim Kâdisi’dir. Dolay?s?yla Halifenin azline hükmedecek olan da odur. Bundan dolay? mezâlim kâd?s?n?n halifenin azledilmesi hükmünü vermesi ancak bir mazlimeyi ortadan kald?rmak ile ilgili bir hükümdür. Dolay?s?yla ?ayet mazlimenin ortadan kald?r?lmas? halifenin azledilmesini gerektiriyorsa onun azledilmesine hükmedilir.