Madde 41

Bu maddenin delili; halifenin azledildi?i ve azledilmeye müstahak oldu?u hususlardan herhangi bir hususun meydana gelmesi mezâlimlerden bir mazlimedir ve izâle edilmesi kaç?n?lmazd?r. Ayn? ?ekilde bu, ispat edilmeye muhtaç olan hususlardan bir husustur. Dolay?s?yla bunun kâd? ?nünde ispat edilmesi de kaç?n?lmazd?r. Mademki mezâlimin izâlesine hükmeden Mezâlim Mahkemesidir ve mazlimenin ispat?nda ve hakk?ndaki hükümde salahiyet sahibi olan Mezâlim kâd?s?d?r o halde hem bir ?nceki maddede belirtilen hallerden bir halin meydana gelip gelmedi?ine hem de halifenin azline karar verecek olan Mezâlim Mahkemesidir. Ancak halifenin ba??na bu hallerden biri gelir ve kendisini bundan kurtar?rsa mesele sona erer. Müslümanlar, bu hallerden birinin meydana gelmesiyle ayr?lmas? gerekti?i g?rü?ünde olurlar ve bu hususta anla?mazl??a dü?erlerse Allahuteala’n?n ?u kavlinden dolay? meselenin ç?zümü için kadâya (yarg?ya) ba?vururlar: فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ “E?er bir hususta çeki?irseniz, onu Allah’a ve resule g?türün!” [en-Nîsâ 59] Yani “Siz ve Ulu’l Emr (y?neticiler) çeki?irseniz” demektir ki bu, veliyy-ul emir (velâyet sahibi y?netici) ile ümmet aras?ndaki bir çeki?medir. Allah’a ve resulüne g?türülmesi ise kadâya, yani Mezâlim Mahkemesine g?türülmesidir.

Yine Mezâlim Mahkemesi, halifenin üzerindeki tasallutun kald?r?lmas?na y?nelik ihtar süresini veya esirlikten kurtulmas?na y?nelik verilen süreyi belirleme salahiyetine de sahiptir. ??yle ki bu süre zarf? içerisinde geçici emirin g?revi devam eder ve bundan sonra e?er halife tasallut ve esirlik olmadan salahiyetlerine sahip olursa geçici emirin g?revi sona erer. Yok e?er tasallut ve esirlik sona ermezse azline hükmedilir ve geçici emir yeni halifenin nasbedilme i?lemlerine ba?lar.